Üniversitede bir hocamız gelişmenin sarmal bir yaya benzediğini söylemişti. Gelişmenin düşüş ve yükselişi içeren bir yol izlediğini bu nedenle bireyin gelişmeyi hissedemediğini sözlerine eklemişti. Bilim insanları bu durumu Sarmal Gelişim Teorisi’ yle açıklamaktadır. Teoriyi 3 noktayla özetlemektedirler.
1. Aynı Noktadan Geçersiniz Ama Daha Üst Bir Seviyede
Sarmal bir yayda dönerken, kuş bakışı baktığınızda aynı koordinatlara geri dönüyor gibi görünürsünüz (örneğin; yine bir ekonomik kriz, yine bir siyasi tartışma veya yine bir kültürel çatışma). Ancak dikey eksende daha yukarıdasınızdır. Sorun "aynı" gibi görünse de, modern tıp ve teknoloji sayesinde bu sorunu çok daha üst bir bilinç ve araç setiyle karşılarız.
2. İleri-Geri Hareketler
Gelişme dümdüz, yukarı doğru giden bir ok gibi değildir. Bazen toplumlar "geriye gidiyormuş" gibi hissedebilir.
- Yay bazen sıkışır (baskı ve kriz dönemleri).
- Bazen hızla açılır (devrimler ve teknolojik sıçramalar). Ancak yay sağlam bir zemine (eğitim, hukuk, bilim) basıyorsa, o geri çekilmeler aslında bir sonraki sıçramanın enerjisini biriktirir.
3. Birikimli İlerleme
Sarmalın her katı, altındaki katın üzerine inşa edilir. Geçmişin hataları ve başarıları, bir sonraki döngünün malzemesidir. Eğer toplum geçmişinden ders alabiliyorsa, sarmalın çapı genişler ve yükselir. Eğer ders alamazsa, sarmal daralır ve bir noktada "kısır döngüye" dönüşür.
Bilim hayatta yaşadığımız iniş-çıkışları bu şekilde açıklıyor. İndik çıktık derken hayat aslında bizi bir yere götürüyor.
Her çıkış sonrası yaşanan iniş hayal kırıklığı yaratırken, aslında geri çekilmede eski noktaya gelmediğimizin farkında olamıyoruz.
Bunları neden yazıyoruz? Evet son yıllarda yaşadığımız süreç bizi kötümser düşünmeye itmektedir. Günlük bir değerlendirme yapıldığında kötümserliğin daha fazla taraftar toplaması doğaldır.
Diğer taraftan teknolojide öyle gelişmeler söz konusu olmaktadır ki; verim artışı, bilginin her geçen gün daha hızlı işlenmesiyle bolluk daha fazla hissedilecektir. İnsanoğlu daha uzun ve daha sağlıklı yaşayacaktır.
Gelişmenin durmadan devam ettiği mutlak doğrudur. Gelişmenin mutluluk getirmesi başka bir konudur. Mutluluğun gelişmeyle bir ilgisi yoktur.
Yaşadığımız dünya bir şekilde gelişecek, biz günlük bireysel mutluluğumuza odaklanalım.