Yenişehir’e gitmişken uygun köy/köyler seçip, çiftçilere HOLLANDA MODELİ KOOPERATİF çatısı altında üretim yapma adımını attırın ve Türkiye’nin de tarım zengini ülke olması yolunu Yenişehir’de açın!!!
Önceki hafta gazetemizde yayınlanan beyanında Bursa Ticaret Borsası Başkanı Özer Matlı, Yenişehir ilçesinde kurulacak Gıda İhtisas Sanayi Bölgesi için 4200 dönümlük alanın belirlendiğini açıkladı. Bu konuda planlanan çalışmaları anlattıktan sonra sözlerini şöyle sonlandırdığını, okuduk;
‘’Bursa aslında büyük bir gıda şehri, Türkiye’nin politikaları noktasında gıda sanayisinin, savunma sanayisi kadar bir önem derecesine alınmasını arzu ediyoruz, çünkü nüfusumuz yaşlanıyor. Biz orta ölçekli işletmeler, tarımsal üretim ekonomisiyle beraber yeni bir yapıya, yeni bir gıda sürecine, yeni bir tarımsal ekonomi sürecine ihtiyacımız var. Burada kurulacak Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi de belki buna vesile olacak’’
Yenişehir Ovası DSİ tarafından yapılan tesislerle, 11.500 hektarı Boğazköy Barajından, 5.000 hektarı da yeraltı suyundan sulanan verimli bir ovadır. Bursa Ticaret Borsası tarafından kurulması planlanan Gıda İhtisas Sanayi Bölgesini besleyecek Yenişehir Ovasının, tarımsal verimini güçlendirecek yeni üretim yapısının oluşumu sağlanabilir, şöyle ki;
Belediye Başkanlığı dönemimde yaptığım uluslararası temaslarımda, DSİ gözlüğü ile baktığımda beni çok heyecanlandıran, küçücük bir ülke olan Hollanda’nın tarımda yarattığı zenginlik idi. Her Hollanda’ya gidişimde incelediğim, onları bu zenginliğe kavuşturan tarımda oluşturdukları üretim sistemi, beni büyülemişti. İşte bu nedenle Bursa Ticaret Borsası Başkanı Özer Matlı’yı gıda sanayisinin, dolayısıyla gıdanın üretildiği tarımın içinde bulmuşken, belki bu defa bu alanda etkin bir adım atılmasına destek olur umuduyla, Hollanda’nın tarım zengini olma yapısını, bir de ona aktarmaktan kendimi alamadım.
Evet, tarım zengini, bizim Konya ovasından (38000km2) biraz büyük Hollanda’nın (42000km2) tarım ürünleri 2025 yılı ihracat tutarı 160 milyar dolar oldu. Bu zenginliğin temelinde, çiftçilerin kooperatifleşmesi ve çiftçi çocuklarının uygulamalı tarım ve hayvancılık meslek eğitimi almaları, yatıyor. Her vesile ile bu köşede dillendirdiğim bu modeli, bu defa da Sayın Özer Matlı’nın önüne seriyorum.
Hollanda çiftçisinin çoğunluğu yaşadığı köy bazında oluşturduğu kooperatif çatısı altında üretim yapıyor. Kooperatif bir veya iki yılda bir genel kurul yapıp yönetim kurulu ve başkanını seçiyor. Kooperatif yönetimi her sezon öncesi iç ve dış pazarların öne çıkacak ürün türlerini araştırıyor ve üyelerine sunuyor. Üye o sezon ekeceği ürünü seçtikten sonra yönetim seçilen ürüne ait tohum veya fideyi toptan alıp teslim ediyor. Traktör ve benzeri tüm tarım makinalarına kooperatif yönetimi sahip oluyor ve sürme işlemlerini onlar yapıyor. Gübre ve gerekli tarım ilaçlarını yine yönetim toptan alıp üyelere dağıtıyor. Ürünler oluştuğunda üye tarlasındaki ürünleri toplayıp kooperatif yönetimine teslim ediyor ve pazarlamayı, araya aracı girmeden, yine kooperatif yönetimi yapıyor. Tüm bu işlemler bittikten sonra yönetim maliyet hesabını tamamlıyor ve elde edilen kar, üyenin ürettiği ürün türü, miktarı ve kooperatifteki hissesi oranında kendisine teslim ediliyor.
Hollanda tarımının bir köşe taşı da çiftçi çocuklarının eğitildiği Uygulamalı Tarım Meslek Okullarıdır. Bu okullarda çocuklar tarımla ilgili bilgilerle donanırken, okulun sahip olduğu tarlalarda, seralarda tarımın tüm adımlarını fiili olarak atıyorlar, sezon sonunda da maliyet hesabı yaparak çalışmalarının artısını, eksisini önlerine seriyorlar.
Aslında bu uygulamalı tarım meslek okulunun çok güzel bir örneği Bursa’mızda da var. Hem de II. Abdülhamit tarafından kurulan Ameli ve Nazari Hüdavendigar Ziraat Mektebi. Bu mektep sahip olduğu 3000 dönüm tarım alanında uygulamalı ziraat eğitimi vererek, bu adımı bugün tarım zengini ülkelerden önce atmış ama ne yazık ki sahip çıkamamışız. Eğer bu adım tüm ülkeye yayılmış olsaydı, bugün Türkiye tarım zengini ülkelerin başında koşardı. Neyse ki bu değerli mektebimiz, arazisi küçülmüş olsa da hala uygulamalı tarım eğitimine, uzman öğretmenler nezaretinde devam ediyor.
Bursa Ticaret Borsası Başkanı Özer Matlı’ya bir önerim var, Gıda İhtisas Sanayi Bölgesi kurmayı planladığınız Yenişehir Ovasında halen kuruşmuş tarım kooperatiflerinden ki onların çalışmalarını yakın takip edip destekleyen Yenişehir Belediye Başkanı Ercan Özel’in de desteğini alarak, daha etkin adımlar atmaya hevesli yönetimlerden bir gurup oluşturup Hollanda’ya gidin ve onların yukarıda özetlediğim kooperatif düzenini yerinde inceleyin. Dönüşünüzde bizim kooperatiflerimizi onların düzenine benzer işleyiş düzenine geçmelerini sağlayın. Kooperatifi olmayan köylerde de bu kooperatifleri oluşturun. Bir de Yenişehir’de Uygulamalı Ziraat Meslek Okulu açılmasını ve bu okullarda öncelikli olarak fiilen tarımla uğraşan ailelerin çocuklarının eğitilmesini yetkililere önerin.
