Geçen hafta beni çok mutlu eden bir kargo aldım, bizim BOTANİKPARK ve HAYVANAT BAHÇESİ tasarımlarını yapan ve bu çok değerli doğa alanlarının kentimize kazandırılmasına vesile olan, Peyzaj Tasarımcılığının ünlü ismi, Prof. Dr. Ahmet Cengiz Yıldızcı, yayınladığı BİTKİLENDİRME TASARIMI adlı eserini bana göndermişti, elime geçtiğinde gerçekten çok mutlu oldum. Değerli Hocam bu eseriyle, yeşil alan tasarımı yapan ve uygulayan peyzajcılara, attıkları her adımda çok renkli oluşumların önünü açacak bilgileri, teknik özellikleriyle, fotoğraflarıyla sunuyor. Bu sunumunu ‘’Peyzaj Mimarlığında Bitkilerin Kullanım Teknikleri’’ başlığıyla yapıyor kitabında.
Sizlerin her zaman severek gezdiğiniz, içinde yaşadığınız, kentimizin o güzel doğa alanının, Botanik Parkımızın oluşum sürecini de, gelin onu tasarlayan hocamızın kaleminden okuyalım, bu kitapta;
BURSA KENT PARKI(ERDEM SAKER BOTANİK BAHÇESİ)
1995 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi Peyzaj Danışmanı olarak görev yaptığım dönemde, Bursa İmar Planını incelemiş ve Nilüfer Vadisi içerisinde, İzmir-İstanbul yolu üzerinde 660.000 m2 büyüklüğünde bir alanın ‘’yeşil alan’’ kullanımı için ayrıldığını tespit etmiştim. Bu alan Nilüfer Caddesi tarafından ikiye bölünmektedir. Caddenin sol tarafı 400.000 m2, sağ tarafı ise 260.000 m2 büyüklüğündedir. Sol tarafta yer alan büyük alanın Kent Parkı, sağ taraftaki 260.000 m2’lik kısmın ise Hayvanat Bahçesi olarak projelendirilmesi önerilmiş ve bu planlama dönemin Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Erdem Saker tarafından uygun bulunmuştur. Kent Parkı tasarımında, Bursa halkının gereksinim duyduğu sosyal, kültürel, eğlence, spor ve dinlenme işlevlerini bir arada sunan bütüncül bir peyzaj yaklaşımı benimsenmiştir.
Alan Kurgusu ve Donatılar: Parka üç ayrı noktadan giriş sağlanmış ve bu girişler otopark alanlarıyla desteklenmiştir. Güney girişi, parkın ana giriş kapısı niteliğindedir. Bu girişten ilerleyen ziyaretçiler, Bursa’nın tarihi konaklarından esinlenerek tasarlanmış yapılar bulunan bir meydan alanına ulaşmaktadır. Konaklardan her biri, Bursa’nın gastronomi kültürünü yaşatan restoran, kafe ve butik konaklama birimleri olarak işlevlendirilmiştir. Çocuk oyun alanı, yaklaşık 1800 m uzunluğunda bisiklet ve yürüyüş yolu, park sınırını çevreleyen12.000m koşu parkuru, su oyunları havuzu ve üç adet gölet yer almaktadır. Yapısal donatılar arasında, iki adet büfe, su oyunları havuzuna bakan bir pastane, bisiklet yolu üzerinde konumlanan bisiklet kiralama birimleri bulunmaktadır. Düz bir ova karakterine sahip bu alanda, mekan algısını güçlendirmek ve gölet alanını vurgulamak amacıyla göletin doğu, batı ve kuzey cephelerinde yüksekliği 3-3,5 m arasında değişen suni tepecikler oluşturulmuştur.
Ulaşım Aksları ve Bitkisel Kompozisyon: Parkta dört ana ulaşım aksı tasarlanmıştır. Birinci aks, parkın güney girişi ile kuzey girişini birbirine bağlar. Bu aks üzerinde süs havuzu ve pastane mekanı yer almakta olup bir odak noktası oluşturmaktadır. Yol boyunca ıhlamur ağaçları kullanılmıştır. İkinci aks, parkın batı sınırındaki girişten gölete kadar uzanır. Bu hat, çınar ağaçlarıyla vurgulanmıştır. Üçüncü aks, parkın tüm işlevsel alanlarına ulaşım sağlayan ve göleti sınırlayan tepeciklerin arkasından dolaşan 1,800 m uzunluğundaki bisiklet ve yaya yoludur. Bu aks boyunca, yaz aylarında gölge sağlayan, sonbaharda ise sarı-kırmızı-kahverengi tonlarda yapraklanan şeker akçaağacı türüyle güçlü bir mevsimsel renk etkisi yaratılmıştır. Park tasarımında, Japon, Fransız ve İngiliz bahçe stillerini yansıtan tematik bahçeler yer almaktadır. Ayrıca kaya bahçesi, şekillendirilmiş bitkiler bahçesi, kokulu bitkiler bahçesi, renk bahçeleri, gül, açelya ve rhododendron örnek alanları da tasarlanmıştır.
Bitki Koleksiyonu ve Ekolojik İçerik: Bursa, iklim ve coğrafi konumu itibarıyla Marmara Bölgesi’nin en zengin florasına sahip illerinden biridir. Bu doğrultuda parkta, bölgeye özgü meşe, akçaağaç türleri ile ibreli ağaç türlerinin tanıtıldığı örnek mekanlar oluşturulmuştur. Bitkisel tasarım kapsamında: 150 türde 7.000 ağaç, 80 türde 80.000 çalı, 30 türde 4.000 gülfidanı kullanılmıştır.
Sonuç olarak, Erdem Saker Kent Parkı, yalnızca bir rekreasyon alanı olmanın ötesinde, geniş bir bitki koleksiyonuna sahip kentsel park niteliğini taşımaktadır. Bu zengin bitki çeşitliliği ve tematik bahçeleri sayesinde, toplum tarafından ‘’Botanik Park’’ olarak benimsenmiş, sevilmiş ve Bursa’nın doğa-kültür bütünlüğünü yansıtan örnek bir kent parkı haline gelmiştir…
Biliyorsunuz, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in önerisi ve Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin kararıyla Botanik Park’a benim adım verildi. Bu yazımda parkın projelendirmesine ait tüm detayları kendi ağzından sizlere aktardığım Prof. Dr. Ahmet Cengiz Yıldızcı’nın da, Parkın girişlerine konacak levhalara, Botanik Park Projesi yapımcısı olarak adı yazılarak tanıtılmasını, içtenlikle öneriyorum.
