Türkiye'nin değişen ve gelişen sanayi portföyüne bakıldığında fabrika zengini işadamları arasında artık Anadolu'dan da çok önemli isimler yer alıyor. Bu isimler arasında Bursa'nın önde gelen üç katmadeğercisi yer alıyor. Ülkenin ilk 30 fabrika zengini sıralamasında 10. sırada Zorlu Grubu, 11. sırada Orhan Holding, 29. sırada ise Aktaş Holding geliyor.
mTürkiye'nin üretim gücünün teknolojik yatırımlar ve yenilikçilik hedefleri çerçevesinde günden güne değiştiği günümüzde fabrika sayıları da orantılı paralelde artıyor. Bu konuda Capital dergisinin yaptığı araştırmaya göre ülkenin fabrika zenginleri de kabuk değiştiriyor. Bu değişimde Anadolulu firmalar da listenin üst sırlarında yer alırken, listeye giren üç Bursalı isim de şehir adına gurur kaynağı oluşturdu. Eskiden Türkiye'nin en büyük sanayicileri dendiğinde akla gelen Koç, Sabancı, Dinçkök, Bodur aileleri gelirdi. Ancak son 12 yılda Türkiye'nin fabrika zengini aileleri büyük bir değişim geçirdi. 2000'lerin başında sadece 14 fabrikası bulunan Murat Ülker, bugün 72 fabrikayla Türkiye'nin en fazla fabrikaya sahip patronu oldu. Yeni dönemde yaptığı satın almalarla üretimdeki gücünü katlayan Anadolu Grubu'nun patronu Tuncay Özilhan, listede 2'ncilik koltuğuna oturdu. 2003'te 31 fabrikası olan Özilhan, kısa sürede fabrika sayısını 2 katına çıkarmayı başardı.
BÜYÜK DEĞİŞİM
Aslında son 12 yılda Türkiye'nin en büyük fabrikatörlerinde büyük değişim yaşandı. Birçok büyük holding, fabrikalarını üretim maliyetlerinden dolayı kapatırken bu holdinglerin yerini yeni gruplar aldı. Öyle ki Capital'in 2003 ve 2007 yıllarında yaptığı Türkiye'nin En Büyük Fabrikatörleri araştırmasında yer alan isimlerin yarısından fazlası bugün listede yok. Bazı holdinglerin fabrika sayısında ise büyük düşüş söz konusu. Özellikle eskiye göre en büyük değişim, listenin ilk sırasında yer alan patronlarda yaşandı. 2003 ve 2007 yıllarında 60'ın üzerinde fabrikayla Koç Holding'in yönetim kurulu başkanı Mustafa Koç Türkiye'nin en fazla fabrikaya sahip patronuyken bugün Koç'un yerini Ülker Ailesi aldı. Koç Holding fabrika sayısını kademeli olarak azaltarak 2003'te 66, 2007'de 61 olan fabrikasını 46'ya kadar düşürdü. Son 12 yılda Koç Topluluğu'nun fabrika sayısı yüzde 30 azaldı. 2003'te ve 2007'de Türkiye'nin en fazla fabrikaya sahip grupları arasında ikinci sırada yer alan Kale Grubu'nda da üretim tesislerinin sayısı önemli oranda azaldı. Bir dönemin en büyük ikinci fabrikatörü olan Bodur Ailesi'nin bugün sadece 17 fabrikası mevcut. Son 7 yılda Kale Grubu'nun fabrika sayısı yüzde 70 azaldı.
İLK SIRADAKİLER
Türkiye'nin en fazla fabrikaya sahip patronu Murat Ülker, aslında fabrika sayısını kademeli olarak arttırdı. Murat Ülker, Yıldız Holding'in fabrika sayısını 2007'de 42'ye, 2012'de 54'e 2015 itibarıyla da 72'ye çıkarmayı başardı. Ülker'in yurtiçinde 47, yurtdışında ise 25 fabrikası bulunuyor. Son 12 yılda fabrika sayısını 5 katına çıkaran Murat Ülker'in 2003'te sadece 14 fabrikası bulunuyordu.
Yıldız Holding Başkan Yardımcısı Ali Ülker, Yıldız Holding'in son 3 yılda fabrika sayısındaki ciddi artışın son dönemdeki yaptığı büyük satın almalardan kaynaklandığını söylüyor. Ülker, ‘'United Biscuits'in satın almasından sonra Yıldız Holding'in İngiltere'deki fabrika sayısı 7'ye, ABD'deki fabrika sayısı 3'e, Fransa'daki fabrika sayısı ise 2'ye yükseldi'' diyor ve ekliyor: ‘'Yeni fabrikalar üretim gücümüze güç katacak.''
Türkiye'nin en büyük fabrikatörleri sıralamasında ikinci sıraya yükselen Anadolu Grubu'nun yönetim kurulu başkanı Tuncay Özilhan ise 12 yıl önce 31 olan fabrika sayısını bugün 2 katına yakın arttırdı. Özilhan'ın bugün yurtiçinde ve yurtdışında toplam 61 fabrikası bulunuyor.
EN HIZLILAR
Murat Ülker ve Tuncay Özilhan gibi son dönemde fabrika sayısını en hızlı arttıran patronlardan biri de Eczacıbaşı Grubu'nun yönetim kurulu başkanı Bülent Eczacıbaşı oldu. Bülent Eczacıbaşı, 12 yılda fabrika sayısını 2,5 kat arttırmayı başardı. 2003' te 18 fabrikası bulunan Eczacıbaşı'nın fabrika sayısı, 2007'de 25'e, 2012'de 36'ya, 2015'te ise 45'e yükseldi. Toplam 6 bin 745 kişinin çalıştığı Eczacıbaşı Grubu'nun fabrikaları ağırlıklı olarak seramik sağlık gereçleri, yer ve duvar karoları, banyo mobilyaları, temizlik kağıtları, ıslak mendil, serum, nükleer tıp ürünleri, metalik madenler, endüstriel hammaddeler, elektronik kartlar alanlarında üretim yapıyor. Zorlu Holding'in patronları Ahmet Nazif Zorlu ve Zeki Zorlu ise ‘'Türkiye'nin En Büyük Fabrikatörleri ‘' listesinde fabrika sayısını yüzde 120'lere varan oranda arttırarak 10'uncu sıraya yerleştiler. 12 yıl önce Yıldız Holding gibi 14 fabrikası olan Zorlu'nun fabrika sayısı 31'e yükseldi. ‘'Üretim tesislerimizde enerji, beyaz eşya, tekstil ve teknoloji rünlerinin üretimleri yapılıyor'' diyen Zorlu Holding CEO'su Ömer Yüngül, yeni fabrika yatırımlarına devam edeceklerini söylüyor.Gübretaş da son dönemde fabrika sayısını en fazla arttıran gruplarından biri oldu. 2003'te sadece 5 fabrikası varken 5 yıl önce İran'da yaptığı petrokimya tesisi satın almalarıyla fabrika sayısını 14'e çıkardı.
ANADOLU
FABRİKATÖRLERİ
Son 12 yılda Türkiye'nin önde gelen fabrikatörleri arasında isimlerini yazdıran patronlar arasında Anadolulu sanayiciler ağırlıkta. Türkiye'de üretimde en hızlı büyüyen ve fabrika sayısını en hızlı arttıran Anadolulu grupların başında Kayserili Boydak Holding geliyor. Boydak Ailesi'nin 12 yıl önce 10 olan üretim tesisi sayısı 3 kattan fazla artarak 34'e yükseldi. Boydak Holding CEO'su Memduh Boydak, fabrika sayılarındaki artışın farklı sektör kollarında faaliyet göstermeye başlamalarında ve ürün çeşitliliğinde gitmelerinden kaynaklandığını söylüyor.
İzmir merkezli ambalaj üreticisi Bakioğlu Holding'de son 12 yılda fabrika sayısını 2 kattan fazla arttırdı. 2003'te 5 fabrikası olan holding, bu sayısı 11'e çıkardı. Bakioğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Bakioğlu, stratejik hedefleri doğrultusunda yeni yatırımlarını ambalaj grubu bünyesindeki şirketlerinde sürdüreceklerini söylüyor. Bakioğlu, " Önümüzdeki yıllarda yurtiçinde ve yurtdışında genişlemeye ve yeni fabrikalarını bünyemize katmaya devam edeceğiz'' diye konuşuyor.

Fabrika sayısında lider 30 patron

1. Murat Ülker
2. Tuncay Özilhan
3. Güler Sabancı
4. Coşkun Ulusoy
5. İmdat Sütlüoğlu
6. Mustafa Koç
7. Bülent Eczacıbaşı
8. Ahmet Kırman
9. Hacı Boydak
10. Zeki Zorlu - A.Nazif Zorlu
11. İbrahim Orhan
12. Hasan Arslan
13. Zeki Konukoğlu
14. İdil Yiğitbaşı
15. Yahya Kiğılı
16. Nihat Özdemir - Sezai Bacaksız
17. Zeynep Bodur
18. Vagıf Aliyev
19. Ali Kibar
20. Yücel Unan
21. İrfan Güvendi
22. Mehmet Hanefi Öksüz
23. Enver Bakioğlu - Sertaç Bakioğlu
24. Ahmet Kocabıyık
25. Demir Karamancı
26. Feyyaz Berker - Nihat Gökyiğit
27. Ali Abalıoğlu
28. Ali İhsan Demirdöven
29. Şahap Aktaş
30. Ali Dinçkök - Ömer Dinçkök

Sayı: 977 - Sayı'nın Kapağı