HIDIRCAN KAYA
Türkiye sanayisinin en kapsamlı araştırmalarından biri olan İSO 500'ün 2025 yılı sonuçları açıklandı. Üretimden satışlara göre hazırlanan listede Bursa merkezli firmalar, otomotiv başta olmak üzere enerji, gıda, metal, tekstil, kimya ve makine sektörlerindeki güçlü performanslarıyla dikkat çekti. Bursa'nın amiral gemisi konumundaki otomotiv sektörü, bu yıl da listenin üst sıralarındaki yerini korudu. Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş., 235,4 milyar TL'lik üretimden satış rakamıyla Türkiye genelinde 4'üncü sıraya yükselirken, Bursa'nın en büyük sanayi kuruluşu olmayı sürdürdü. TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ise 82,9 milyar TL'lik üretimden satışla 21'inci sırada yer aldı. Türkiye'nin yerli otomobil girişimi TOGG da yükselişini sürdürdü. Geçen yıl 37'nci sırada yer alan şirket, 60,9 milyar TL'lik üretimden satış rakamıyla 28'inci sıraya yükselerek Bursa sanayisinin yeni nesil üretim gücünü temsil etti.
Bursa'nın ihracat gücü dikkat çekti
İSO 500 listesinde yer alan Bursa firmalarının toplam ihracatı 7,5 milyar doları aştı. Kentin ihracat lideri 4,3 milyar dolarlık dış satımla Oyak-Renault olurken, Bosch Sanayi ve Ticaret A.Ş. 1,2 milyar doların üzerindeki ihracatıyla ikinci sırada yer aldı. TOFAŞ ise yaklaşık 858 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Bursa'nın ihracat performansında otomotiv sektörü belirleyici rol oynarken, yan sanayi, metal, kablo, kimya ve tarım sanayi kuruluşları da dış ticarete önemli katkı sundu.
İstihdamda da güçlü tablo
İSO 500 listesinde yer alan Bursa firmaları yaklaşık 40 bin 350 kişilik istihdam oluşturdu. En fazla çalışan sayısına sahip şirketler arasında Bosch Sanayi ve Ticaret A.Ş. 7 bin 868 çalışanla ilk sırada yer alırken, Oyak-Renault 5 bin 628, SÜTAŞ ise 5 bin 291 çalışanıyla öne çıktı. Sanayide yaşanan zorlu ekonomik koşullara rağmen firmaların üretim ve istihdam gücünü koruması, Bursa ekonomisinin dayanıklılığını da gözler önüne serdi.
Listeye yeni giren ve yükselen firmalar
Bu yılın dikkat çeken gelişmelerinden biri de bazı Bursa firmalarının listede önemli sıçramalar gerçekleştirmesi oldu. Geçen yıl 142'nci sırada bulunan Siro Silk Road Temiz Enerji Depolama Teknolojileri, 90'ıncı sıraya yükselerek Bursa'nın yükselen yıldızları arasına girdi. Bursa'nın köklü sanayi kuruluşlarından Asil Çelik, Coşkunöz Metal Form, Gemlik Gübre, Rollmech Otomotiv, Feka Otomotiv ve Yazaki Wiring Technologies gibi firmalar da listede yer alarak üretim güçlerini ortaya koydu. Ayrıca geçen yıl listede bulunmayan Eker Süt Ürünleri Gıda San. ve Tic. A.Ş., bu yıl İSO 500'e girerek Bursa'nın temsil gücünü artıran şirketlerden biri oldu.
Bursa sanayisi çeşitleniyor
2025 sonuçları, Bursa'nın yalnızca otomotiv kenti olmadığını bir kez daha gösterdi. Otomotivin yanı sıra enerji depolama teknolojileri, süt ve gıda sanayi, metal işleme, kablo teknolojileri, kimya, tekstil ve tarım sanayi alanlarında faaliyet gösteren firmalar da listede önemli yer tuttu. Özellikle TOGG ve Siro Silk Road gibi yeni nesil teknoloji yatırımlarının üst sıralara yükselmesi, Bursa'nın gelecekte yüksek katma değerli üretimde daha güçlü bir konuma ulaşacağının sinyallerini verdi.
Bursa üretim üssü olmayı sürdürüyor
İSO 500 listesinde 31 firma ile temsil edilen Bursa, Türkiye'nin en önemli üretim merkezlerinden biri olma özelliğini korudu. Küresel ekonomideki belirsizliklere, yüksek finansman maliyetlerine ve iç piyasadaki yavaşlamaya rağmen Bursa sanayisinin üretim kapasitesini artırması ve yeni sektörlerde büyümesini sürdürmesi dikkat çekti. Uzmanlar, özellikle elektrikli araçlar, enerji depolama sistemleri, ileri malzeme teknolojileri ve yüksek katma değerli üretim yatırımlarıyla Bursa'nın önümüzdeki yıllarda İSO 500 içerisindeki ağırlığını daha da artıracağını değerlendiriyor.
