Avukatlık mesleğini yürütüp de aynı zamanda ara­bulucu olarak görev yapacak ya da yapmakta olanlar arasında, arabuluculuk şirketi kurulması ve yö­netiminde olma konusunda tereddütler yaşanmakta­dır. Bu konunun açıklığa kavuşturulması bakımından, aşağıdaki dar kapsamda çalışma gerçekleştirilmiştir.

Aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar dışında, yabancılık unsuru taşıyanlar da dâhil olmak üzere, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebile­cekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmaz­lıkları arabuluculuk yoluyla çözümlenebilir (HUAK1 m.1). Arabulucu; arabuluculuk faaliyetini yürüten ve Adalet Bakanlığı’nca düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş bulunan gerçek kişi olarak tanımlanır (HUAK m.2).

Söz konusu sicile kayıtlı olan arabulucular, arabulucu unvanını ve bu unvanın sağladığı yetkileri kullanma hakkına sahiptir­ler (HUAK m.6).

Arabulucular siciline kayıt edi­lebilmek için ara­nan koşullardan biri de mesle­ğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fa­kültesi mezunu olmaktır. (HUAK m.2/b).

Arabuluculuk, avukatlıkla birleşebilen işler kapsamında bulunmakta­dır (AvK2 m.12/1.d).

Avukatların, arabuluculukla ilgili meslekî çalışmala­rını aynı büroda birlikte veya avukatlık ortaklığı şek­linde de yürütmelerinde herhangi bir yasal engel bulunmadığı açıkça anlaşılmaktadır (AvK m.12/1.f). Nitekim, günümüzde arabulucular siciline kaydedilmiş bulunan arabulucuların büyük bir çoğunluğunu, özel hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk yapma yetki­sini kazanmış olan avukatlar tarafından hem avukatlık mesleği hem de arabuluculuk yetkisini kullanan avu­katlar oluşturmaktadırlar. Avukatların, arabuluculukla ilgili meslekî çalışmalarını; amaç ve konusu “arabuluculuk” ile sınırlı olarak, ano­nim şirket veya limited şirkette pay sahibi olmak ve yö­netiminde bulunmak suretiyle yürütmeleri konusunun geniş şekilde hukuki değerlendirilmesi önemli bulun­maktadır.

Öncelikle kaydetmek gerekir ki; anonim, limited, kooperatif şirketlerin ortaklığı, yönetim kurulu başkan­lığı, üyeliği ve denetçiliği ve komandit şirketlerde ko­manditer ortaklık avukatlıkla birleşebilen işler kapsamında yer almaktadır (AvK m.12/1.f).

Bu durumda, hem arabuluculuk hem de anonim şir­ket ve limited şirket ortaklığı, yönetim kurulu başkan­lığı, üyeliği ve denetçiliği birlikte avukatlıkla birleşebilen işler kapsamındadır. Ancak, “Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmaları” başlıklı 44’üncü madde hükmüne göre; “Avukatlar, meslekî çalışmalarını aynı büroda birlikte veya avukat­lık ortaklığı şeklinde de yürütebilirler.”

Kanun uyarınca avukatlık ortaklığı aynı baroya ka­yıtlı birden fazla avukatın Av.K.’na uygun olarak mes­leklerini yürütmek için oluşturdukları ortaklık olup, tüzel kişiliği haizdir. Avukatlık ortaklığının amacı ticari amaç olmayıp, serbest bir meslek olan avukatlık mes­leğinin gerektirdiği hizmetin yürütülmesidir. Bu durumda, avukatların, meslekî çalışmalarını aynı büroda birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde de yü­rütebilmeleri yasal bir zorunluluk olup, arabuluculukla ilgili değildir. Diğer bir anlatımla, arabuluculuk amacı ile kurulan anonim şirket veya limited şirkette (limited şirket müdürlük görevi ayrık olmak üzere) sadece ara­buluculuk faaliyetleri yürütülebilir, avukatlık mesleği yürütülemez yani, arabuluculuk ile avukatlık hizmetleri ayın unvan altında “aynı büroda/aynı mekanda birlikte” yürütülemez.

Bu anlamda, özel hukuk uyuşmazlıklarında arabulu­culuk yapma yetkisini kazanmış olan avukatlar, arabu­luculuk amacı ile anonim şirket ve limited şirket kurabilir, anonim şirket yönetim kurulu başkanı, üyesi ve denetçisi olabilirler.

Yasal düzlemde sadece faaliyetlerin yürütüldüğü yer itibariyle sınırlama bulunmaktadır. Anonim şirket ya da limited şirket her ne kadar Türk Ticaret Kanunu düzle­minde bir ticari şirket olsa bile, arabuluculuğun amacı ticari amaç olmayıp, serbest bir meslek olan arabulu­culuk mesleğinin gerektirdiği hizmetin yürütülmesidir. Bu hukuki arabuluculuk hizmetlerin dışında, eğitim ve yayın hizmetleri gibi diğer hizmetler tacir sayılmayı ge­rektireceğinden, Avukatlık Kanunu açısından yasaya aykırılık oluşturur.

Ailenizle birlikte esenlik ve mutluluklar diler, en içten saygılarımızı sunarız.

1 HUAK: 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu

2 AvK: 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu