Duymuş muydunuz? Somali’de inşaat başlamış bile.
9 Şubat 2021 tarihinde Türkiye Cumhurbaşkanı sayın Recep Tayyip Erdoğan, TUA tarafından hazırlanan Millî Uzay Programını kamuoyuna tanıtmıştı. Programa göre Türkiye'nin hedefleri şunlardı:
2023 yılında Ay'a sert iniş ve 2028 yılında yumuşak iniş yapmak.
Uydu üretimini tek çatı altında toplamak.
Bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi kurmak.
Uzaya bağımsız şekilde erişmek için uzay limanı kurmak.
Bir Türk vatandaşını bilimsel misyon için uzaya göndermek. (2025’te iki Türk vatandaşı uzaya gitti. Birisi 14 gün diğeri 1 saat 10 dakika uzay tecrübesi edindi, müthiş deneyler yaptı.)
Uzay Havasına ilişkin bilimsel araştırmalar yapmak.
Uzaydaki nesneleri yerden gözlemleme kabiliyetlerini artırmak.
Uzay sanayi ekosistemini geliştirmek.
Toplumda uzay farkındalığı geliştirmek ve insan gücü yetiştirmek. (yanda Türk Astronot giysisi)
Uzay Teknolojileri Geliştirme Bölgesi kurmak.
Türkiye, Somali'de uzay limanı kurma projesiyle kendi fırlatma altyapısına sahip sınırlı sayıdaki ülkeler arasına girmeyi hedefliyor. Peki liman neden Türkiye'de değil de Somali'de inşa ediliyor?
Türkiye, Somali’de kuracağı uzay limanı için fizibilite ve tasarım çalışmalarını tamamladı. Böylece projenin ilk inşaat aşaması resmen başladı.
Cumhurbaşkanı sayın Recep Tayyip Erdoğan, Somali uzay limanı planını ilk kez Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile İstanbul’da düzenlenen ortak basın toplantısında kamuoyuna duyurmuştu. Proje, iki ülke arasındaki işbirliği anlaşması kapsamında hayata geçiriliyor; bu çerçevede Somali, uzay limanı için Türkiye’ye arazi tahsis etti.
Bakan Kacır, Ekvator’a yakın ülkelerin uzay fırlatmaları açısından önemli teknik avantajlar sunduğunu vurguluyor. Dünya’nın dönüş hızının Ekvator’da en yüksek seviyede olması, roketlerin daha az yakıtla yörüngeye ulaşmasını sağladığı söylendi. Somali’nin Hint Okyanusu’na açılan uzun kıyı şeridi ise fırlatmaların doğu yönünde ve sivil alanlar açısından daha güvenli şekilde yapılmasına imkân tanıyabilirmiş.
Türkiye ile Somali arasındaki ilişkiler, özellikle 2011 yılındaki büyük insani yardımlarla başlayan süreçten bu yana stratejik ortaklık seviyesine ulaştı. 2026 itibarıyla ilişkiler sadece insani yardım ve askeri eğitimle sınırlı kalmayıp, uzay teknolojilerinden derin deniz sondajına kadar çok geniş bir yelpazeye yayıldı. Türkiye aynı zamanda 2026’da Somali açıklarında petrol ve doğal gaz sondaj faaliyetlerine başlanması da planlıyormuş. Diğer yandan, Mogadişu’da bulunan TÜRKSOM Askeri Eğitim Merkezi, Somali ordusunun omurgasını oluşturan birlikleri (özellikle Gorgor komandolarını) eğitiyor. 2024'te imzalanan 10 yıllık Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması ile Somali karasularının güvenliğini de Türk Deniz Kuvvetleri sağlıyor.
Aynı zamanda Türkiye Ekvator’a nispeten uzak bir ülke. Dünya’nın dönüş hızı Ekvator’da en yüksek olduğu için, buradan yapılan fırlatmalar roketlere doğal bir “bedava hız” kazandırıyor ve daha az yakıtla yörüngeye çıkılmasını sağlıyor. Türkiye de bu avantajdan yararlanmayı ihmal etmek istemiyormuş. 2026 bütçesine bu işler için 5,9 milyar lira ayrılmış görünüyor. Ne dersiniz? 2023’teki aya sert iniş kaçmış olsa da kendi fırlattığımız yerli kapsülle 2028’de aya yumuşak iniş yapılır mı? Tavsiye kapsüllerin motorlarını şimdiden alınıp bir kenara konsa iyi olur. Tedbir tedbirdir.