Sanayinin insan kaynağı ve mesleki eğitim konusunu ara ara yazılarımda ele alıyorum. Bu hafta da otomotiv ve sanayi şehri olması itibariyle Bursa’ya oldukça benzeyen Stuttgart şehrindeki sanayi ile okullar arasındaki iş birliğinden bahsetmek istiyorum.
Stuttgart dünyanın en önemli otomotiv ve mühendislik merkezlerinden biri olarak bilinir. Mercedes-Benz, Porsche ve Bosch gibi dev şirketlerin merkezlerinin burada bulunması şehri bir otomotiv vadisi hâline getiriyor.
Almanya’da uygulanan ve “dual eğitim sistemi” olarak bilinen model Stuttgart’ta da başarılı bir şekilde uygulanıyor. Bu sistemde öğrenciler yalnızca sınıfta teorik eğitim almıyor. Meslek okullarında okuyan gençler haftanın belirli günlerinde fabrikalarda çalışarak üretim süreçlerinin içinde yer alıyorlar.
Meslek liseleri öğrencileri haftanın 2-3 gününü okulda teorik derslerde (matematik, teknik çizim, elektrik, mekatronik) geçirirken, kalan zamanı sanayi tesislerinde pratik eğitimde harcıyorlar.
Şirketler çıraklara maaş ödüyor, sosyal güvence sağlıyor ve eğitimi kendi ihtiyaçlarına göre şekillendiriyor. Otomotiv mühendisliği, araç elektroniği, metal teknolojisi ve endüstri 4.0 alanlarında eğitim veren bu liseler, gençlerin doğrudan istihdamını temin ediyor.
Mercedes-Benz, 100 yıl önce kurulan öğrenim atölyelerinde bugün hâlâ binlerce çırak eğitiyor. Porsche ise Robert Bosch Okulu gibi meslek liselerine araç, ekipman ve maddi bağışlar yaparak öğrencilerin modern otomotiv teknolojileriyle çalışmasını sağlıyor. Böylece sanayi, okul müfredatını güncel tutuyor; okullar da modern ekipman ve uzman eğitmen desteği alıyor.
Yükseköğretimde bazı özel programlarda öğrenciler üç aylık dönemlerde üniversite ve şirket arasında geçiş yapıyor: Üç ay teorik dersler (mekatronik, makine mühendisliği, otomotiv sistemleri), üç ay ise iş yerinde uygulama.
Bosch, Mercedes ve Porsche gibi firmalar öğrencileri istihdam ediyor, maaş veriyor ve tez çalışmalarını yönlendiriyor. Mezunlar hem lisans diploması hem de pratik deneyimle ayrılıyorlar. Şirketler ise “işe hazır” eleman kazanıyor.
Üniversiteler, büyük sanayi kuruluşlarıyla birlikte şehir planlamasından mobilite teknolojilerine kadar uzanan pek çok ortak proje yürütüyorlar. Üniversite laboratuvarlarında geliştirilen birçok fikir, daha sonra şirketlerin araştırma merkezlerinde uygulamaya geçiyor.
Okulların yanında çok sayıda araştırma enstitüsü ve teknoloji merkezi de bulunuyor. Bu merkezler, üniversite araştırmaları ile sanayi uygulamaları arasında köprü görevi görüyor.
Stuttgart Sanayi ve Ticaret Odası da meslek eğitimi toplantıları düzenleyerek öğrencileri ve velileri bilgilendiriyor, iş dünyası ile eğitim kurumları arasında köprü görevi görüyor.
Bursa da otomotiv ve tekstil sektörlerinde güçlü bir üretim kapasitesine sahip. Üretimin sürdürülebilirliği için üniversiteler ve meslek liseleri ile sanayi arasında daha sistematik ve daha kalıcı bağlar kurulması çok mühim.
Sağlıkla kalın.