banner8

banner6

Kentlerde raylı sistem -2-

Özellikle Büyük Şehirlerde Kent İçi Ulaşım konusunun gittikçe bir sorun haline dönüştüğü bir süreci yaşıyoruz. Konunun bir bölümüne geçen haftaki yazımda değinmiştim.

Medya Kulis 09.06.2020, 00:00 09.06.2020, 00:00
Kentlerde raylı sistem -2-

Özellikle Büyük Şehirlerde Kent İçi Ulaşım konusunun gittikçe bir sorun haline dönüştüğü bir süreci yaşıyoruz. Konunun bir bölümüne geçen haftaki yazımda değinmiştim. Yaşamakta olduğumuz Corona döneminde sorun daha da ivedilik kazandı. Her gün yeni yeni sınırlamalar, önlemler açıklanıyor. Abartılı yorumlar yapılıyor. İşimize ulaşmak için saatlerimizi yollarda harcıyoruz. Bu hem zaman kaybı, hem de gerilim yaratıyor. Bazı uzmanlara göre Corona yılsonuna kadar ülkemizi terk etmeyebilir. Bu durumda ulaşımın risksiz yapılabilmesi daha da önem kazanıyor. Çözümün kolaylaşması için öncelikle araç sayılarının artması gerekiyor. Yaşadığımız bu dönemde döviz kazançlarımız olan, ihracat, turizm ve uluslararası nakliyat kanallarında ciddi azalmalar oluştu. Birçok sektör 2020 yılını kayıp yıl olarak tanımlıyor. Peki bu zorlu süreçte yerli ve milli bir ulaşım politikası nasıl düzenlenmeli?



Bununla ilgili Anadolu Raylı Ulaşım Sistemleri (ARUS’un) önerileri neler? Bir bakalım… Son 10 yılda toplam 1290 araç yabancı firmalardan alındı. Bu ihalelerde neden yabancılar tercih ediliyor? Yerli ve milli sanayi politikalarımıza neden uyulmuyor?

-Belediyeler yurtdışı kredisi kullandığında sözleşmelerde yerli katkı ve milli marka araç şartı istenmediğinden alımlar adrese teslim olarak yabancıya veriliyor.

-Bürokrasi yerli üretime güvenmiyor. Daha önce çok defa denenmiş garantili aracı, daha pahalı olmasına rağmen tercih ediyor.

-Çoklu alımlarda yerli firmalarımızın gücü yetmiyor. Alımlar daha önce planlansa ve makul bir takvime uygun olarak yapılsa, yerli firmalarımız bu tarihe göre yatırımını tamamlayarak üretimlerini gerçekleştirebilir. Çoklu alımlarda çağrı usulü bir milli konsorsiyum teşvik edilirse, yerli üretimde başarı elde edilecektir.

-Türk Lirası ile ihaleye çıkıldığında eskalasyon hesabı (kur artışı ve enflasyon) yapılmadığından yerli firmalarımız kur artışından zarar edebileceği riski nedeniyle ihalelere giremiyor.

-Yerli firmalarımızdan ihalelerde yabancılardan farklı olarak damga vergisi ve karar pulu isteniyor.

-Şartnamelerde; yerli üreticileri engelleyici maddeler, daha önce yapmadığı şartlar getirilerek ihale dışına itiliyor. Örnek: Aracın 20.000 kilometre yol yapmış olması, ray açıklığı 1 metre olan raylarda giden araç üretmiş olması, en az 10 adet iş deneyiminin olması gibi yerli firmalarımızın giremeyeceği ve adrese teslimi belirten şartlar konuyor.

-Yerli firmalara yetersiz avans ve ödemeler yapılıyor. “Önce harca, sonra hak et” prensibi uygulanıyor.

-Tüm bu gerekçelerle yerli firmalarımız kapanma noktasına getirilerek; ya firma yabancıya satılmak zorunda kalıyor, ya da işçi çıkararak küçülme yoluna gidiyor. Nihayetinde de kapıya kilit vurarak fabrikasını kapatmak zorunda kalıyor.

-Sektörün içinde bulunduğu durumu aşabilmesi için Savunma Sanayi Başkanlığı’nda olduğu gibi bir yerlileştirme modeli getirilmelidir. Türkiye›deki raylı sistem ihalelerinde milli bir güç oluşturmak için, milli bir konsorsiyum kurulması önem arz etmektedir. Belediyeler yurt dışından kredi bulduğunda, Kamu İhale Kanunu ve Rekabet Kurumu denetiminin dışına çıkıyor. Kredi veren kuruluşlar da, yerlilik şartının uygulanmasını istemiyor ve kendi ülkelerinde yapılmasını destekliyorlar. Bu istisna kaldırılmalı. Bunlara da yerli şartı getirilmelidir.

-Raylı sistem araç tedarik işinin uzun soluklu bir proje işi olmasına rağmen, Normal Mal Alımı Yönetmeliğine göre ihale edilmesi önlenmelidir.

-Raylı sistem araç projeleri tasarım, imalat, test ve garanti süreçleri düşünüldüğünde minimum 4 yıllık bir süreci kapsamaktadır. Buna rağmen mevcut yönetmelik gereği, normal bir hazır mal alımı gibi değerlendirilmektedir. Proje süresince oluşan tüm maliyetlerdeki dalgalanma, yerli üreticileri zor duruma düşürmektedir. Bunun önlenmesi gerekir.

Bu öneriler uygulanma imkanı bulursa, otomobil konusunda olduğu gibi; hem kendimize yeteriz, hem de ihracat yapabiliriz. Sektör bunu başarabilecek birikime sahiptir. Daha fazla yerli ve milli üretim dileğiyle…


Sayı: 1254 - Sayı'nın Kapağı

Yorumlar (0)
18
açık
Günün Anketi Tümü
ABD Doları’nda yıl sonu beklentiniz nedir (TL) ?
ABD Doları’nda yıl sonu beklentiniz nedir (TL) ?