1994 yılında Bursa Büyükşehir Başkanı seçildiğimde, kentimizin çöpleri Demirtaş’ta vahşi depolanıyordu ve çöplerden çıkan gazlar rüzgarın etkisiyle kent üzerine yayılıyor, kokusuyla Bursalıları rahatsız ediyordu, gazların yanıcı olması da ayrı bir tehlike yaratıyordu. Göreve başladığımda attığım ilk adımlardan biri bu çöp alanının üzerini kapatmak, kokunun kente yayılmasının önlenmek ve oluşan gazı borularla dışarı alıp, yanıcı özelliğinden yararlanıp jeneratörlerle enerji üretmek, olmuştu. Bu adım yeni kuracağımız katı atık depolama alanının oluşum hedefini belirledi, depolamada oluşacak gazlarla enerji üretmek!!!
Göreve başladığımda yaptığım araştırmalardan, çöp alanlarından dağılan gazların sadece kentte yaşayanları kokusuyla rahatsız etmediğini, insanlığın karşısında dikilen iklim değişikliği felaketini de tetiklediğini, öğrendim. Bu konuda Birleşmiş Milletlerin 1992 Rio Konferansında aldığı karar uyarınca, insanlığın karşısındaki doğa felaketi İklim Değişikliğini frenlemek amacıyla, kentlerde oluşan katı atıkların depolama miktarını azaltmak için tekrar kullanılabilecek olanlarının ayrı toplanmasını, kalan bölümünün de depolandığında oluşacak gazların atmosfere salınmasının önlenmesini, ülkelere önerdiğini öğrendim. Bu bilgi doğrultusunda evlerden ve iş yerlerinde geri dönüştürülebilecek olan atıkları ayrı toplamayı ve kalan çöplerden çıkan gazlarla, Demirtaş uygulamamızı örnek alarak enerji üretmeyi de içine alacak katı atık depolama düzenini, çevresinde yerleşim olmayan(!!!) ve imar planında da yerleşimlerin yer almadığı bir alanda, Hamitlerde oluşturdum.
Çalışma önce alanın üzerinin dozerlerle temizlenmesi, depolama bölgelerinin bölüm bölüm oluşturulmasıyla başladı. Seçilen bölgenin üzeri, kirli sızıntı sularının toprağa sızmasını ve yeraltı suyuna karışmasını önleme amacıyla kil tabakasıyla kaplandı, ardından çakıl serildi ve o suları yandaki dereye aktaracak boru hatları döşendi. Boru hatlarının ucunda arıtma tesisi oluşturuldu, kirli çöp suları arıtılıp, temiz su konumuna sokularak dereye akması sağlandı.
Kentten kamyonlarla gelen katı atıklar alanın belirlenen bölümüne dökülüp yine dozerlerle serilip sıkıştırıldı. O bölüm tamamen dolduğunda üzeri toprakla örtüldü ve atıkların çürümesiyle oluşacak ve çevreye koku salacak gazların, dışarı çıkmasını sağlayacak borular çakıldı. Bu borular bölgenin alt ucuna yerleştirilen ve alandan çıkacak gazlarla çalışacak enerji santraline bağlandı. Dönemimde bu düzen içinde işleyen Hamitler Katı Atık Bölgesinden çevreye koku salan gaz çıkmıyordu ve de o gazlarla enerji üretilerek faydaya dönüşümü sağlanıyordu. Belediyemiz şu anda bölgede oluşan tüm gazları enerji santraline ulaştırırsa, hem kokuyu ve halkın şikayetini önler, hem de enerji üretimini artırır. Eğer santral, ulaşacak gazın tamamını kullanacak kapasitede değilse, hemen ek jeneratörler yerleştirilebilir. Bu arada Park Bahçeler Müdürlüğü depolama alanının üzerini ağaçlandırmış, birkaç sene sonra kokusundan şikayet edilen bölge yemyeşil bir ormana dönüşecek.
Gelelim Bursa Batı Bölgesi Katı Atık Entegre Bertaraf Tesisine;
Bu tesisin Nilüfer İlçesi, Kayapa ve Kuruçeşme mahalleleri alanında kurulması Büyükşehir Belediyesince kararlaştırılıyor, Nilüfer Belediyesi ve çevre halkı öncelikle ağaçlarla kaplı yeşil alanının yok olmasını ve de doğal olarak Hamitler halkının yaşadığı kokuyu bölgelerinde yaşanmasını istemiyor ve şikayetlerini mitingler yaparak yükseltiyor. Ben de bu hareketleri izlerken hep gözümün önünden Hamitler Katı Atık Depolama Alanının yukarıda açıkladığım oluşum süreci akıyor. Belki bu sorunun her iki taraf yararına çözümüne ışık tutar umuduyla aşağıdaki önerilerimi, hem Büyükşehir Belediye Başkanımıza, hem Nilüfer Belediye Başkanımız ve de çevre halkına sunuyorum.
Önce alan üzerindeki ağaçları budayarak, yakınında uygun bir alana geçici olarak nakledin ve atıkları depolamaya başlayın, depolama kapasitesi dolan bölümün üzerini toprakla kapattıktan sonra ağaçları yeniden o bölümün üzerine dikin. Alanın taban yapısı kontrol edilerek, eğer yapı geçirgen ise kirli suyun yeraltı suyuna karışmasını önlemek için alanı sıkıştırılmış kil tabakasıyla kaplayın. Ardından üzerine çakıl ve içine drenaj boruları döşeyerek oluşacak zehirli sızıntı sularını, yakındaki dere kenarına kurulacak pis su arıtma tesisine aktarın ve suyu temizleyin. Arıtılmış temiz suyu ya dereye bırakın veya çevredeki tarım alanlarının sulanmasında kullanılmasını sağlayın.
Hem halkın çöp kokusu şikayetini önlemek, hem de kokuyu oluşturacak gazı faydaya dönüştürmek için, alanın üzerini toprakla kapattıktan sonra oluşan gazı borularla dışarı alın ve alanın uygun bir konumuna, bu gazla çalışacak bir enerji santralı kurulmasını sağlayın, çıkan gazı çevreye koku salmadan santrala aktarın, enerji üretin.
Önerdiğim bu düzende Kayapa’da oluşturulacak Batı Bölgesi Katı Atık Entgre Bertaraf Tesisi, hem kentimizin önemli bir sorununa çözüm üretmiş, hem de çevrede yaşayanları rahatsız etmeden, Kayapalılar dahil tüm Bursalılara hizmet etmiş olacak…