banner8

banner13

banner6

MARKA'nın önemi artmaya başladı

MARKA'nın önemi artmaya başladı

İNCELEME 26.08.2019, 21:00 26.08.2019, 21:00
MARKA'nın önemi artmaya başladı
Elif Didem DANACIOĞLU


Patent, faydalı model, marka başvuruları alanlarında Bursa'nın ilk beşi oluşturan iller arasında yer aldığını ifade eden patent kurumlarının üst düzey yöneticileri, artan yatırımların önümüzdeki süreçlerde daha da hızlanacağına dikkatleri çektiler.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, yılın 6 ayında Türk Patent ve Marka Kurumuna 2 bin 734 yerli patent ve bin 322 yerli faydalı model, 53 bin 645'i yerli olmak üzere toplam 61 bin 278 marka başvurusu gerçekleştirildiğini belirtti.
Türk Patent ve Marka Kurumu 2018 yılı patent başvurusunda bulunan illerin başvuru sayılarına göre sıralanmasında Bursa, 440 başvuru sayısı ile İstanbul ve Ankara'dan sonra 3. sırada yer aldı. 2019 yılı toplam 7 aylık dönemi incelediğimizde 180 patent başvurusu yapılmış. 2018 yılında marka başvurusunda bulunan illerin başvuru sayılarına göre sıralanmasında Bursa; İstanbul, Ankara, İzmir'den sonra 4815 başvuru sayısı ile dördüncü sırada yer aldı. 2019 yılı toplam 7 aylık dönemi incelediğimizde 2983 marka başvurusu yapılmış. 2018 yılında tasarım başvurusunda bulunan illerin başvuru sayılarına göre sıralanmasında Bursa, İstanbul ve Kayseri'den sonra 3146 başvuru sayısı ile 3. sırada yerini aldı.
Bursa, Türkiye'de Ar-Ge Merkezi alanında 2. sırada yer alıyor. Bursa'da yer alan Ar-Ge merkezlerinin sektörel bazda dağılımında, Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayi ilk sırada yer alıyor.
Yatırımcılar, Bursa ve ülke genelinde rekabet için Ar-Ge çalışmalarını artırmak gerektiğini belirtiyorlar.
Türkiye'nin yabancı şirketler için önemli bir pazar olma özelliğini koruduğunu ifade eden patentciler, yerli patent sayıları düşerken yabancı patent sayılarının artıyor olması da düşündürücü bir gelişme olduğunu vurguladılar. Patent, faydalı model benzeri çalışmaların ticarileştirilmesi ve bu alanlara yönelik fikri hakların korunmasının şirketlere yaratacağı ekonomik değer bilincinin artması gerektiğinin altını çizen yatırımcılar, eğitim sisteminin kilit rol üstlendiğini belirttiler. Özellikle üniversitelerde ve Ar-Ge merkezlerinde, patent, faydalı model ve marka tescil konularında daha spesifik çalışmalar yapılması, üniversitelerde Ar-Ge bütçelerinin artırılması gerektiğinin altı çiziliyor. Yatırımcılar, Bursa'nın değerli çalışmalara katkı sunduğunun altını çizdi.
MARKA BAŞVURUSU 61 BİNİ AŞTI
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, yılın 6 ayında Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) 2 bin 734 yerli patent ve bin 322 yerli faydalı model, 53 bin 645'i yerli olmak üzere toplam 61 bin 278 marka başvurusu gerçekleştirildiğini belirterek, "İlk 6 aylık veriler, 2019'u sınai mülkiyet başvuruları açısından iyi bir noktada tamamlayacağımıza işaret ediyor dedi.Varank, ilk 6 aylık verilerin, bu yılın sınai mülkiyet başvuruları açısından iyi bir noktada tamamlanacağına işaret ettiğini söyledi.Benzer bir tablonun tescil sayılarında da görüldüğüne dikkati çeken Varank, ocak-haziran döneminde bin 152 patent, 307 faydalı model tescilinin gerçekleştirildiğini bildirdi. Bakan Varank, başvuru sayılarındaki gelişimde Ar-Ge'ye yatırım yapan kuruluşların önemine değinerek, "Önceki yıllarda büyük sanayi kuruluşlarının ağırlıkta olduğu yerli patent başvuru sayıları, bu yılın ilk 6 ayında özellikle KOBİ'lerin ve üniversitelerin de katkısıyla daha geniş bir tabana yayıldı. Geçtiğimiz yıllarda ilk 10'da yer alan firmaların başvuru sayılarında bir miktar düşüş olmasına karşın toplam başvuru sayısı korundu. Bu durum, daha fazla firmamızın yenilik yapma eğiliminde olduğunu göstermesi açısından oldukça önemlidedi. Sınai mülkiyet başvuruları açısından değerlendirildiğinde de ocak-haziran döneminde, 53 bin 645'i yerli olmak üzere, toplam 61 bin 278 marka başvurusu yapıldığını anlatan Varank, yerli marka başvuru oranının yüzde 87,5 olarak gerçekleştiğini duyurdu.Bakan Varank, İstanbul'un 25 bin 248 başvuruyla ilk sırada yer aldığını belirterek, bu dönemde 21 bin 559 tasarım, 35 coğrafi işaret başvurusu yapıldığını sözlerine ekledi.
AR-GE MALİYETLERİ VERGİ TEŞVİKLERİYLE AZALIYOR
Türkiye'de teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet yürüten şirketlerle Ar-Ge ve tasarım merkezlerindeki firmalar, ilgili kanun ve mevzuatlar kapsamında çeşitli vergi muafiyetlerden faydalanabiliyor. Ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknoloji geliştirme bölgeleriyle Ar-Ge ve tasarım merkezleri bünyesindeki şirketler, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının destek ve teşviklerinden yararlanabiliyor. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında, bu bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerin, yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar gelir ve kurum vergilerinden istisna tutuluyor. Buralarda çalışan araştırmacı, yazılımcı, Ar-Ge ve destek personellerinin görevleriyle ilgili ücretleri de her türlü vergiden muaf oluyor. Teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetlerinin katma değer vergisini ödemeleri de gerekmiyor. Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında da Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen araştırma-geliştirme, yenilik veya tasarım harcamalarının tamamı kurum kazancının tespitinde indirim konusu olabiliyor. Bu merkezlerdeki personelin çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin yüzde 95 ila 80'i tahakkuk eden vergiden indiriliyor. Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili düzenlenen kağıtlar da damga vergisinden muaf tutuluyor.

Kemal Yamankaradeniz - Destek Patent YKB
"Bursa'nın önemli çalışmalar kaydettiğini söyleyebiliriz
Türkiye'de patent, faydalı model ve marka başvuru sayılarında bir önceki yıllara göre artış yaşanıyor. Geçtiğimiz haftalarda açıklanan dünya ülkelerinin inovasyon performansını ölçen raporlardan biri olan "2019 Global İnovasyon Endeksine göre Türkiye bu yıl, geçen yıla kıyasla bir basamak yükselerek 129 ülke arasında 49'uncu sırada yer aldı. Ancak bu yeterli mi? Potansiyelimizi göz önünde bulundurursak, Türkiye'nin çok daha üst sıralarda olması gerekiyor. Bunun için de son 10 yıldır yapılan çalışmaların artırılarak devam etmesi çok önemli. Dünya çapındaki sayıları yakalamak adına, sektöre katkı sunacak ve mevcut gücümüze güç katacak çalışmalarla, kısa süre içerisinde hedeflerin bile ötesine geçebileceğimizi düşünüyorum. Patent, faydalı model benzeri çalışmaların ticarileştirilmesi ve bu alanlara yönelik fikri hakların korunmasının şirketlere yaratacağı ekonomik değer bilincinin artması gerekiyor. Eğitim sistemi burada kilit rol üstleniyor. Özellikle üniversitelerde ve Ar - Ge merkezlerinde, patent, faydalı model ve marka tescil konularında daha spesifik çalışmalar yapılması, üniversitelerde Ar - Ge bütçelerinin artırılması gerekiyor. Ülkemizin küresel rekabette başarılı olabilmesi ve dünya ticaretinde yüksek paylar elde edebilmesi, patent, faydalı model ve marka başvuru sayılarının artırılması ve sürekliliğinin sağlanması ile mümkün olacak. Bu konularda atılan her adım, güçlü Türk markalarını ortaya çıkaracaktır. Bursa özelinde değerlendirme yapacak olursak; Bursa'nın bu üç alanda da önemli çalışmalar kaydettiğini söyleyebiliriz. Son 5 yıllık TURKPATENT verilerine bakıldığı zaman Bursa'nın patent, faydalı model, marka başvuruları alanlarında ilk beşi oluşturan iller arasında yer aldığını görüyoruz. Bursa'da 2014-2018 yılları arasında patentte 2 bin 130, faydalı modelde bin 373 ve markada 22 bin 374 başvuru gerçekleştirilmiş. Bu rakamlar bize, Bursa'nın değerli çalışmalara katkı sunduğunu ifade ediyor. Örneğin; teknoloji patent başvurularında öne çıkan ilk üç il İstanbul, Ankara ve Manisa iken dördüncü sırada Bursa yer alıyor. Geçtiğimiz yıl ise, Türk Patent ve Marka Kurumu'na 18 bin 504 patent başvurusu yapıldı. İstanbul, patent başvurularında ilk sıradaki yerini korurken, İstanbul'u, Ankara ve Bursa takip etti. Tüm bu veriler Bursa'nın ülke gelişimindeki yerini ortaya koyan somut veriler. Bursa'nın bu tabloyu daha da iyileştirmesi için de yine eğitim ve bilinçlendirme ihtiyacı bulunuyor. Biz Destek Patent olarak, sadece Bursa değil tüm Türkiye'de patent sayılarının artması için çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Hükümetimizin de Ar-Ge, patent kanunları ve teşvikler ile bu konudaki gelişmelere destek sağladığını görüyoruz. Ayrıca odağımızda bulunan eğitim konusunda bilinçlendirici çalışmalara da imza atıyoruz. Hayata geçirdiğimiz "Fikrine Sahip Çık projesi ile Türkiye'nin fikri sermayesinin artırılmasına katkıda bulunurken, Türkiye genelinde toplam 100 bin kişiye ulaşmak hedefimize emin adımlarla ilerliyoruz. Tabii ki almamız gereken çok yol olduğunu biliyor, daha hızlı ve daha üretken olmamızın gerekli olduğunu düşünüyoruz. Patent, faydalı model ve marka başvurularında, Türkiye'nin doğru stratejik adımlar atacağını ve sürekli yükselen ivme grafiğinde yerini alacağı inancındayız.

Ömer Kocakuşak - BTSO Tasarım Konseyi Başkanı
Bilen Patent Univation YKB"Şehrimiz farklı bir lige çıkacaktır
Kimi filozoflar bilgi ekonomisinden (Knowledge Economy) yaratıcı ekonomiye (Creative Economy) hızlı bir geçiş yaşayacağımızı ve hatta bu aşamaya geçtiğimizi söylüyorlar. Kimi filozoflar bilgi çağından hayal çağına doğru geçiş yaşadığımızdan bahsediyorlar. Bursa, tarihi ve doğal zenginlikleri dışında özellikle son yıllarda sanayi ve tasarım noktasında ön plana çıkan önemli bir merkezdir. Bugüne kadar siyasi, tarihi, kültürel ve doğal bir merkez olan Bursa, bundan sonraki süreçte yani ismine hayal çağı denilen bilginin üretiminin değer kazandığı süreçte hızlı bir şekilde yerini almak zorundadır. Ar - Ge'nin çıktısı patenttir ve Bursa yaklaşık 130 Ar - Ge merkeziyle Türkiye'nin en fazla patent başvurusu yapan 3. şehri olarak tasarım ve bilgi üretimi noktasında önemli safhalar kat etmektedir. Ar - Ge ve patent entegrasyonunun hızla önem kazandığı Bursa'da firmalarımız ve yeni girişimcilerimiz bir taraftan da markalarına değer katmaya da devam etmektedirler. Bu noktadan sonra beklentimiz odur ki, Bursa'nın bugüne kadar getirdiği sanayi ve üretim tecrübesi, tasarım ve hayal gücü ile birleşerek bundan sonra şehrimizi farklı bir lige çıkartacaktır.

Erdem Kaya - Uluslararası Patent Birliği YKB
"Pazardaki daralmaya karşı ihracat atağını doğrular nitelikte
Türkiye'den yapılan Avrupa Patent ve PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) başvuru sayıları toplamının önceki yıla oranla yüzde 30,8 artış gösterdi. Söz konusu patent başvuru sayılarının yurtiçi pazardaki daralmaya karşı yerli işletmelerin 2019'da ihracat atağı gerçekleştirdiğinin önemli göstergelerinden biri. Türkiye'de bu yılın ilk 6 ayında yapılan toplam yerli patent başvurusu 2581. Bu rakama göre yerli patent başvurularının sayısında geçen yıla oranla % 5.2 azalmanın olduğunu söyleyebiliriz. Diğer taraftan PCT ve Avrupa Patent başvurusu toplam adedi bazında Türkiye'den yurtdışına ilk 6 ayda yapılan toplam yurtdışı patent başvuru sayısı ise 153'e yükseldi. Bu da geçen yıla göre yaklaşık %30,8 oranında artış olduğunu gösteriyor. Açıklanan veriler, yurtiçi pazardaki daralmaya karşı yerli işletmelerin ihracat atağını doğrular nitelikte. Yabancı şirketler ise ilk 6 ayda Türkiye'de 5608 adet patent başvurusu yaptı. Bu oran da geçen yıla göre başvuru sayısında % 11.6 arttı. Bu veriye göre bir taraftan ülkemiz yabancı şirketler için hala önemli bir pazar olma özelliğini koruyor. Ancak diğer taraftan, ülkemizde yerli patent sayıları düşerken yabancı patent sayılarının artıyor olması da düşündürücü bir gelişme olarak gözümüze çarpıyor. Bizlerin bu yarışta en azından kendi ülkemizde kesinlikle yabancı şirketlerin önüne geçmemiz gerekiyor ki, yerli - milli teknoloji hamlemizi patent ihlalleri gibi riskleri minimize ederek gerçekleştirebilelim.


Prof. Dr. İrfan Karagöz - ULUTEK Genel Müdürü
Uludağ Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi
"Bursa'da son yıllarda Ar - Ge merkezleri sayısında hızlı bir artış var
Türkiye'de son yıllarda Ar - Ge, patent ve inovasyon kavramları yoğun gündem oluşturuyor. Aslında bu kavramlar çok daha evvel gündeme gelmeliydi. Türkiye'nin belirlediği ekonomik hedeflere ulaşmak için uygulamaya koyduğu değişik Ar - Ge teşvik mekanizmaları sayesinde gerek Bursa'da gerek ülke genelinde Ar - Ge çalışmaları ve buna paralel olarak patent, faydalı model, marka başvuruları da artmaktadır. Yılın ilk altı ayında ulaşılan bu rakamlar bu alandaki gelişmeyi gös
termekte olup sevindiricidir. Ancak bu yeterli olmayıp alınacak çok yol olduğunu söylemek gerekir. Bir defa şunu söylemek gerekir ki Ar - Ge çalışmaları zaman alıcıdır, masraflı bir iştir, süreklilik ve bilgi birikimi gerektirir. Ancak gelişmiş ülkelerden de anlaşılacağı gibi istenen hedeflere ulaşmak için bu çalışmaların yapılması gerekir. Devletin sağladığı Ar - Ge teşviklerine rağmen gelişmiş ülkelere göre hem bu teşvikler hem de milli hasılandan Ar - Ge'ye ayrılan pay azdır. Gayri safi milli gelirden Ar - Ge'ye ayrılan pay % 1'ler seviyesinde olup gelişmiş ülkelere göre çok düşüktür bunun ikiye üçe katlanması gerekir. Ayrıca özel sektörün Ar - Ge'ye ayırdığı pay çok daha düşüktür. Özel sektörün Ar - Ge harcaması içerisindeki payının artırılması önemlidir. Dünya istatistiklerine bakıldığında Ar-Ge harcaması arttıkça yüksek teknolojili ürün ihracatı doğrusal olarak artış göstermektedir. Ancak Türkiye, birim Ar - Ge harcaması başına yapılan yüksek teknolojili ürün ihracatında ortalamanın altında kalmaktadır. Dolayısıyla, katma değeri yüksek ürünler için Ar - Ge'ye gereken önemin verilmesi ve nitelikli Ar - Ge çalışmalarının yapılması gerekir. Burada da nitelikli Ar - Ge personeline ihtiyaç vardır. Ayrıca üniversitelerle sıkı işbirliği gerekir. Maalesef bu konuda da istenen seviyeye gelinememiştir. Özellikle Bursa'da son yıllarda Ar - Ge merkezleri sayısında hızlı bir artış var. Ancak nitelikli Ar - Ge personel yetersizliğine rağmen akademik desteğe başvuru yok denecek kadar azdır. Aslında üniversitelerle işbirliğinin yapılması her iki tarafa da kazanç sağlayacaktır. Üniversite sanayi işbirliğine gereken önemin verilmesi ve bu sorunun çözülmesi için her iki tarafın elinden geleni yapması gerekmektedir. Yine dünya ve Türkiye istatistiklerine göre yapılan Ar - Ge harcamaları ve patent ve marka başvuruları arasında da doğrusal ilişki bulunmaktadır. Yani yapılan Ar - Ge harcaması arttıkça patent, marka faydalı model sayıları artmaktadır. Ancak burada da bir handikabımız var. Ürüne dönüşen, ticarileşen patent sayısının toplamdaki payı çok düşük kalmaktadır. Özellikle üniversitelerde alınan patentlerin ürüne dönüşmesi için yatırımcı bulmak veya iyi iş fikirleri için melek yatırımcı bulmakta zorluklar yaşanmaktadır. Dolayısıyla ticarileşen ve yüksek teknoloji içeren patent sayılarında izafi olarak artış sağlanması gerekmektedir. Biz ULUTEK olarak işi Ar - Ge olan firmalarımıza nitelikli Ar - Ge çalışmaları yapabilmeleri, patent, Ar - Ge ve tasarım proje sayılarını artırabilmeleri için gereken ortamı ve desteği sağlamaya çalışıyoruz. Bu anlamda Bursa sanayisine de hizmet etmekten memnuniyet duyacağımızı ifade etmek isterim.


Semra Baykan - Hedef Patent Genel Müdürü
"Başvuru sayılarında artış bekliyorduk
2017 yılında çıkan kanunla başvuru sayılarında bir artış bekliyorduk. Kanunen koruyuculuğun artması tescil ve buluş sahiplerinin özellikle devlet desteklerinden faydalanır hale gelmesi bu oranın artmasına katkı sağlamıştır. Yine Ar - Ge merkezlerine sağlanan kolaylıklar, desteklenen personellerle Ar - Ge merkezlerinin kurulumunu hızlandırmış ve buradan pek çok patent ve diğer tescillerle ilgili başvurular yapılmaya başlanmıştır. Aslında başvuru sayısından daha önemli olan şey bu başvuruların tescile bağlanmasıdır. Tescile bağlanmayan hiçbir başvuru koruma sağlayamaz. Kabul edilmeyen yada itirazla düşen pek çok başvuruda bulunmaktadır. Özellikle patent ve faydalı model başvurularında bulunan araştırma zorunluluğu ne bu başvuruların benzerinin bulunmaması ve tescil alıp koruma sağlaması daha zorlaşmıştır. Geçmiş yıllara bakarak Bursa'yı değerlendirirsek, her zaman ilk 4 şehir arasında olduğunu görüyoruz. 2019 yılının ilk 6 ayında da yine bu sıralamayı koruyor. Sanayi bölgelerinin çok olması, profesyonel patent ofislerinin varlığı başvuru sayısına katkı sağlıyor. 61 bin başvurunun 2983 adedi Marka, 180 adedi Patent, 122 adedi Faydalı Model ve 363 adedi Tasarım olmak üzere toplam 3.648 adet Bursa başvurusudur.

Dr. Müh. Mustafa Uysal - Tekno Tasarım
Genel Müdürü "Patent kanunu değişti,başvurular arttı
2017'de değiştirilen patent kanunu ile buluşu yapan lehine bazı kolaylıklar geldi, süreçler kısaldı. Ayrıca artan ihracat ve Ar - Ge yatırımları ile firmalarımız kendilerini güvende hissetmek için ürünlerini patentleme ihtiyacı hissetti. Özellikle KOBİ'ler ürünlerini artık patent altına alarak uluslararası pazarda ve iç piyasada koruma altına almak istiyorlar. Ar - Ge'de son yıllarda artan Ar - Ge merkezi kurallarındaki zorlamalar da bunda etkili oldu. Bu ülkemiz adına olumlu bir gelişmedir. Patent ve marka tescilinde Bursa'nın önde olması da beklenen bir durumdur, zira Türkiye'de İstanbul'dan sonra en fazla Ar - Ge merkezi Bursa'da bulunmaktadır. Bu sayı giderek artıyor ve her sektörden firmalarımız Ar - Ge ve Tasarım Merkezi olmanın gerekliğini artık biliyorlar. Teknoloji Transfer Ofisini de etkin kullanan Bursa, ULUTEK Teknoloji Merkezi'ndeki Ar - Ge firmalarına bu yönde teşvikler uygulayarak patent sayısını artırmayı başardı.


BURSA PATENT BAŞVURUSU
2018 YILINDA PATENT BAŞVURUSUNDA BULUNAN İLLERİN BAŞVURU SAYILARINA GÖRE SIRALANMASI

İller Başvuru Sayısı

1. İSTANBUL 3342
2. ANKARA 931
3. BURSA 440
4. KOCAELİ 294
5. İZMİR 289

BURSA PATENT BAŞVURULARI AYLIK DAĞILIMI
Ocak 25
Şubat 23
Mart 24
Nisan 29
Mayıs 34
Haziran 18
Temmuz 27




BURSA MARKA BAŞVURUSU
2018 YILINDA MARKA BAŞVURUSUNDA BULUNAN İLLERİN BAŞVURU SAYILARINA GÖRE SIRALANMASI

İller Başvuru Sayısı
1. İSTANBUL 49076
2. ANKARA 8412
3. İZMİR 6663
4. BURSA 4815
5. ANTALYA 3611


BURSA MARKA BAŞVURULARI AYLIK DAĞILIMI

Ocak 351
Şubat 445
Mart 508
Nisan 472
Mayıs 459
Haziran 318
Temmuz 430


BURSA TASARIM BAŞVURUSU
2018 YILINDA TASARIM BAŞVURUSUNDA BULUNAN İLLERİN TASARIM SAYILARINA GÖRE SIRALANMASI

İller Başvuru Sayısı
1. İSTANBUL 14998
2. KAYSERİ 3729
3. BURSA 3146
4. ANKARA 2635
5. GAZİANTEP 2451

BURSA TASARIM BAŞVURULARI AYLIK DAĞILIMI

Ocak Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 68 351
Şubat Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 38 284
Mart Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 53 294
Nisan Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 78 398
Mayıs Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 50 355
Haziran Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 27 181
Temmuz Dosya Sayısı Tasarım Sayısı 49 172

Sayı: 1213 - Sayı'nın Kapağı

Yorumlar (0)
17
kapalı
Günün Anketi Tümü
ABD Doları’nda yıl sonu beklentiniz nedir (TL) ?
ABD Doları’nda yıl sonu beklentiniz nedir (TL) ?