İhracatçı üretici aslında iki taraftan sıkışmaktadır:
Bir tarafta Türkiye'deki yüksek enflasyon maliyetlerini artırıyor.
Diğer tarafta düşük kur, bu maliyet artışını dolar fiyatlarına yansıtmasına izin vermiyor.
Üretici müşterisine “Benim maliyetim yüzde ilk 6 ayda yüzde 20 arttı, ürün fiyatımı da yüzde 20 artırıyorum” diyemiyor. Çünkü karşısındaki müşteri dünyanın başka ülkelerinden aynı ürünü daha uygun fiyata bulabiliyor.
Dolayısıyla üretici fiyatını artırırsa müşterisini kaybetme riskiyle karşılaşıyor; artırmazsa kendi kârını kaybediyor.
İşte bugün ihracatçı sanayicinin yaşadığı temel çelişki budur:
Türkiye'de üretim yapıyor, Türkiye'nin enflasyonuyla maliyet ödüyor; fakat dünyaya dolar üzerinden satış yapmak zorunda kalıyor.
İhracatı döviz ile yaptığı için zam da yapamıyor, yaptığı taktirde müşterisini kaybediyor.
Zam yapamadığı gibi müşterisine benim ülkemde dolar ile enflasyon arasında yüzde yüz de yüz fark var da diyemiyor.
Bu sistem uzun süre devam ettiğinde sonuç kaçınılmazdır:
İhracat yapan şirketin cirosu dolar bazında aynı kalabilir, hatta artabilir; fakat kârlılığı ve özsermayesi erimeye başladı, rekabetten dolayı düşük karlılıktan dolayı zarar ediyor.
Bu nedenle ihracatçının sadece ihracat rakamına bakarak başarılı veya güçlü olduğunu söylemek doğru değildir.
Önemli olan ne kadar dolar kazandığı değil, o doları kazanırken ne kadar maliyet ödediğidir.
Bugün Türkiye'nin sanayicisinin en büyük ihtiyacı sadece daha fazla ihracat tamam ama üretici durumdan memnun değil;
Enflasyon ile kur arasındaki makası kapatabilecek, üreticinin rekabet gücünü koruyabilecek bir ekonomik denge politikası mutlaka gerekmektedir.
Aksi taktirde üretici karsızlıktan dolayı geçmişten gelen borçlarını ödemekte zorlanıyor, nakit akışı dengesi bozuluyor, önünü görmekte zorlanıyor, yatırım yapamıyor ve dolayısı ile istihdamı da olumsuz etkiliyor.
Hangi üretici ile karşılaşsam gündem bu ve tarif aynı.
Bence ne yapıp yapıp ihracatçının rekabet edebilmesi ve elindeki müşteriyi tutabilmesi açısından mutlak surette ihracatçıya pozitif destek gerekmektedir ve enflasyon ile kur farkının üreticiye getirmiş olduğu mali külfete karşı da tedbir alınmalıdır.
Alınacak olan olumlu tedbirler her alanda ekosisteme olumlu geri dönüşleri olacaktır.