Birkaç gün önce dünya ilginç bir canlı yayına kilitlendi. Bir konser değildi. Bir spor karşılaşması değildi. Bir seçim gecesi değildi. İnsanlar saatlerce, hatta milyonlarca izlenmeyle bir insansı robotun paket ayıklamasını izledi.
Robotun adı sonradan konuldu: BOB. Bob’un görevi basitti: Kutuları almak, barkodunu doğru çevirmek ve konveyöre yerleştirmek. Ama bu sıradan görev, tarihin sessiz kırılma anlarından biri olabilir. Çünkü ilk kez insanlar, fiziksel emeğin dönüşümünü canlı yayında izledi.
24 yıllık otomotiv geçmişimde birçok dönüşüme şahit oldum. Mekanikten elektroniğe, elektronikten yazılıma, kaliteden veri analitiğine. Ancak bugün yaşanan dönüşüm farklı. Çünkü artık soru şu değil: “Robotlar insan gibi düşünebilir mi?” Yeni soru şu: “Robotlar insan gibi çalışabilir mi?” Ve görünen o ki cevap yavaş yavaş “evet”. Figure AI’ın insansı robotları, onlarca saat boyunca paket ayıkladı. İnsan hızına yaklaşan performans gösterdi. Dinlendi, şarja geçti, diğer robot devraldı. Adeta vardiya sistemi kuruldu. Bir fabrikanın gece vardiyasını düşünün. Bir lojistik merkezini, Bir depo operasyonunu düşünün. İnsan kaynağının en zor bulunduğu alanlardan bazıları artık yapay zekâ destekli insansı robotların ilk durağı olabilir.
Tam bu noktada korkularımız başlıyor. “İşler elimizden alınacak mı?” Belki artık bu soru yanlış bir soru, çünkü Dünya Ekonomik Forumu’nun Future of Jobs Report 2025 raporuna göre; 2030’a kadar yaklaşık 92 milyon iş dönüşecek veya ortadan kalkacak. Ancak aynı dönemde; 170 milyon yeni iş alanı oluşacak. Yani mesele işlerin bitmesi değil. Mesele: insanların dönüşüm hızının teknolojinin dönüşüm hızına yetişip yetişemeyeceği.
WEF’in dikkat çektiği başka bir gerçek daha var: Önümüzdeki yıllarda en büyük risk teknoloji eksikliği değil, beceri eksikliği olacak. Başka bir ifadeyle; robotlar yükselirken asıl rekabet insan ile robot arasında olmayabilir. Öğrenmeye devam eden insan ile değişime direnen insan arasında olabilir.
Tarihte teknoloji her geldiğinde bazı işleri dönüştürdü ama yeni uzmanlık alanları yarattı. Yani şunu demek istiyorum asıl soru şu olmalı: İnsanlar robotlarla rekabet etmeyi mi öğrenecek, yoksa robotlarla birlikte çalışmayı mı? Dünya Ekonomik Forumu’nun geleceğe dair en iyimser senaryosunun adı ilginç: “Co-Pilot Economy.” Yapay zekânın insanın yerini aldığı değil; insanın yanında çalışan yardımcı pilota dönüştüğü ekonomi. Geleceği okuyanların uzgörüsü ise şöyle : Geleceğin başarılı çalışanı; en hızlı çalışan değil, robotlarla iş birliği kurabilenler olacak diyor.
Bob’un hikâyesi yalnızca bir robot hikâyesi değil. Bu hikâye; mühendisliğin, yapay zekânın, lojistiğin, insan emeğinin ve çalışma hayatının yeniden tanımlanmasının hikâyesi. Biz Bob’u izlerken aslında geleceğin ilk vardiyalarından birini izledik. Belki de yıllar sonra dönüp diyeceğiz ki: “Değişim sessiz geldi. Biz onu bir robotun paket ayıklamasını izlerken fark ettik.”