Haber Detayı - Piyasalar iş dünyasının moralini bozuyor
Piyasalar iş dünyasının moralini bozuyor

Piyasalar iş dünyasının moralini bozuyor


Elif Didem Danacıoğlu

Ekonomide yaşanan ihracat artışı piyasalarda umut versede, döviz kurlarındaki aşırı oynaklığın girdi maliyetlerini yukarı çektiğini, buna bağlı olarak enflasyon ve işçi giderlerinin de arttığını belirten iş dünyası, üretime son darbenin de enerji fiyatlarıyla geldiğinin altını çizdi


Ekonomide 100 günlük eylem planı
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Kabinesinin, ulaşımdan enerjiye, ekonomiden sanayiye, dış ticaretten şehirciliğe, dış politikadan savunmaya, eğitimden sağlığa, tarımdan teknolojiye olmak üzere ilk 100 günlük hedefini kapsayan eylem planını kamuoyuyla paylaştı.
Buna göre, İstanbul'daki yeni havalimanı 29 Ekim'de hizmete girecek, Kanal İstanbul Projesi'nin ÇED ve etüt proje işleri tamamlanacak. e-Devlet sistemi etkinleştirilecek, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde icraat, plan ve proje takip sistemi kurulacak. İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Projesi başlatılacak.Bütçe disiplininden taviz verilmeyecek, kamunun borçlanma maliyetleri düşürülecek. Yaklaşık 40 milyar liralık kamu kaynağı tek hesapta yönetilerek, yılda 3-4 milyar lira arasında ilave gelir elde edilecek. Dış borçlanmada Çin piyasasına yönelinecek, Kalkınma Bankası yeniden yapılandırılacak, KOBİ'lere verilen destek artırılacak, 1000 liranın altında emekli maaşı bırakmama sözü yerine getirilecek.2019-2023 dönemine ilişkin stratejik plan, kasım sonuna kadar tamamlanacak.
Sanayi ve Dış Ticaret sektöründe ihracatı geliştirmek, yeni dönemde de önceliklerin başında yer alacak. Eximbank'ın müşteri sayısı ve bunun içindeki KOBİ payı artırılacak. Yeni dönemde öncelik Çin, Meksika, Rusya ve Hindistan pazarları olacak. Bunun için gereken ülke stratejileri ve eylem planları hazırlanacak.İhracatçıların işlemlerinin kendi tesislerinde yapılması uygulaması başlatılacak. Hava, deniz ve demiryoluyla transit taşımalarda beyanname zorunluluğu kaldırılacak, karayolunda ise ihracat refakat belgesine geçilecek. İhracat için gereken belgelerin bir bölümünün daha elektronik ortamda düzenlenebilmesi sağlanacak. Ticaret hacmini artırmak için Türkiye Ticaret Merkezi açılabilecek 35 yeni ülke ve şehir belirlenecek. Yazılım, bilişim, sağlık, eğitim, film yapımı ağırlıklı yeni nesil ihtisas serbest bölgeleri kurulacak. Ürün İhtisas Borsasının gelecek yıl işler hale getirilmesine yönelik çalışmalar tamamlanacak. Şehircilik ve konut projelerinde 100 günde 17 bin konut ve iş yeri hak sahiplerine teslim edilecek, 16 bin konut ve iş yerinin temeli atılacak. Emlak Bankası tekrar faaliyete geçirilecek, imar barışı kapsamında 13 milyon kayıtsız yapıyla ilgili işlemler tamamlanacak. Turizm yeni pazarlara açılacak, Çin'in turizm pazarındaki payını artırmak için eylem planı hazırlanacak. Türkiye'yi sağlık turizminde marka haline getirmek için bu alanda faaliyet gösteren kurumların sayısı artırılacak, Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi kurulacak. Yüksek teknolojili ürünlere destek sağlamak için fon şirketleriyle protokoller imzalanacak. Türkiye Uzay Ajansı kurulacak, yerli ve milli 5G ve ötesi için çalışmalara başlanacak. Yerli uydular için projeler geliştirecek, Uzay Teknolojileri Optik Sistemler Araştırma Merkezi açılacak. 3,5 milyon metrekare alanda kurulan Bilişim Vadisi'nin ilk etabının ikinci kısmı tamamlanacak. Ar-Ge merkezlerinin sayısı yüzde 10, tasarım merkezlerinin sayısı yüzde 8 artırılacak. Kırsal kalkınmaya yönelik 7 projeye 710 milyon lira destek sağlanacak. Damızlık koyun projesi kapsamında üreticilere, Ziraat Bankası kredisiyle 50 bin koyun verilecek. 8 bin 300 hektar alan daha sulamaya açılacak, 8 bin 500 kişiye ilave istihdam sağlanacak.

İş dünyası üretme arzusunu dile getiriyor. İş dünyası kurun verdiği baskının maliyetlere olumsuz bir gelişme olarak yansıdığını belirtti. Nakit para akışının dönmemesi ve fiyat dengesizliği çoğu sektörü zora soktu. Dış politikaların olumsuz etkilerinin döviz kuruna ve faiz artışlarına yansıması sektörlerdeki maliyetleri arttırsada, yine de Bursa ekonomisini temsil eden iş dünyası, hükümetin üretimde aksamalara izin vermeyecek düzenlemeler yapacağına olan inancını korumaya devam ediyor. Sanayici, doğalgaz ve elektriğe yapılan zamların üretime en çok ihtiyaç olduğu böyle bir dönemde sanayicinin enerjisini düşürdüğünü söyledi.Gelişmeleri yakından izleyen iş dünyası, piyasada nakit paranın dönmediği ve tahsilat sorunlarıyla karşı karşıya kaldıklarını ifade etti. Bu zamların, revize edilen enflasyon rakamını çok daha yukarılara çıkacağı izlenimi verdiğinin altı çizildi. İş dünyasının istediği belirsizliğin bir an önce ortadan kalkması yönünde. Görüşler, iç piyasanın darboğazda olduğunu belirtti. İş adamları ekonomideki son gelişmeleri değerlendirdi. İşte görüşler...


Ergun Hadi Türkay
BUSİAD YKB
Doğalgaz ve elektriğe yapılan zamlar, üretime en çok ihtiyaç olduğu böyle bir dönemde sanayicinin enerjisini düşürdü.Hatırlarsak, elektrik üretimi yapan özel sektör santrallerine verilen doğalgaz fiyatına yapılan yüzde 49.5 zammın ardından, sanayi doğalgazına yüzde 14, elektriğine de yüzde 14 zam geldi. Döviz kurlarındaki aşırı oynaklık girdi maliyetlerini zaten yukarı çekti, buna bağlı olarak enflasyon ve işçi giderleri de arttı, üretime son darbe de enerji fiyatlarıyla geldi. Üreterek kalkınmak zorundayız, sanayide de, tarımda da, hizmet sektöründe de bu geçerli. Üretmek zor bir işti. Artık daha da zor bir hal aldı. Sanayicinin hem gerçek anlamda, hem de mecazi olarak enerjisi tükeniyor. Üretimde yaşanacak sıkıntılar, ekonomimizi çözümü daha da güç bir noktaya götürür. Bu zamlar, revize edilen enflasyon rakamını çok daha yukarılara çıkacak.Hükümetin, üretimde aksamalara izin vermeyecek düzenlemeler yapacağına olan inancımızı koruyoruz.

Ömer Özdemir
TÜRKOTED YKÜ ve Bursa Bölge TemsilcisiDGD Mühendislik Ltd ŞtiYönetim Danışmanı
Ekonomik dengelerin bozulduğu dünyada ister istemez bulunduğu zor coğrafyada da olumsuz etkilenen Türkiye'miz yatırımcılarının kur dengelerinin bozulması ile yeni yatırımların kararını vermede piyasaların güven dengesizliğini yaşayan ve her devirde elini taşın altına sokmaya çabalayan ve üreten sanayicimiz 01.08.2018 tarihi başlangıçlı doğal gaz ve domino etkisi elektrik maliyetlerinin artışı ile bir şok yaşamıştır. Halen ülke elektrik gücünün % 33'ünü karşılayanelektrik üretim santrallerinin gazına maalesef zorunlu olarak yüzde 49,5 zam yapıldı. 1 Ağustos'tan itibaren elektrik santralleri, gaz ödemesini BOTAŞ'a dolarla yapacak. Tabi konut doğal gazı da bu artışlardan nasibini aldı.Doğalgaz fiyatı tarifelerinde 2016'da yüzde 10'luk bir indirim olmuştu. O tarihten bu yana doğalgaza bir sübvansiyon vardı. Zammın birinci nedeni petrol fiyatlarındaki artış. 2016 yılından bu yana petrol fiyatları artıyor. Şu anda varil fiyatı 74 dolar seviyesine çıktı. İkinci neden de dolar/TL paritesinin yükselmesi. Doğalgazı dolarla satın aldığımız için ithal edilen gaz fiyatları artıyor. Bu iki etken, doğalgaz fiyatlarına zam yapılmasını kaçınılmaz kılıyor. Bu zammın çok daha önceden yapılması lazımdı. Bugüne kadar sübvansiyonla geldi.  Ayrıca Ekim 2018'de serbest doğal gaz saatlik Piyasası da başlayacak ve fiyatlar kararlı hale gelecektir. 'Elektrikte de bir serbest piyasa var. Bugün elektrik fiyatları 205 lira/MWH ile 300 liraları görmeye başladı.Yani piyasaya satılan fiyatlar arttı. Bu durum elektrik tarifelerini de olumsuz etkilemeye başladı ve % 9-10 zamlar uygulandı. Ani bir şok yaşayan piyasalar dengeye gelecektir. Aslında, uygulanan bu sübvansiyonların zamanında kalkması gerekmektedir. Artık mümkünse doğal gaz ile hala maliyetlerin kontrol edilebildiği hibrit KOJENERASYON Tesisleri ile ve diğer enerji kaynaklarının kullanılarak enerji maliyetlerinin uzman ellerde çatı GES gibi ,iklimlendirme projeleri gibi verimliliği doğrudan arttıracak projelerle düşürülmesi her zamandan daha da önem arz eder hale gelmiştir.


H.Ersan Özsoy
DOSAB YKB
Bu yılın Nisan ayında uygulanmaya başlanan Son Kaynak Tedarik Tarifesi ile birlikte organize sanayi bölgesinde yer alan sanayiciler elektrik fiyatlarında dezavantajlı bir duruma gelmişti. Elektrik faturalarında bir ayda yüzde 26'ya varan zamlarla karşı karşıya kaldık. OSB dışındaki sanayicilere göre çok daha yüksek fiyatta elektrik alarak dezavantajlı duruma düştük. Aynı işi yapan işletmeler açısından, elektrik faturaları konusunda, OSB içinde veya dışında olma haline göre adil olmayan, haksız rekabete yol açan bir durum ortaya çıktı. Oysa, sanayinin disipline edilmesi ve verimlilik açısından OSB'lerin içindeki sanayinin teşvik edilip, kazanımlarının korunması ve geliştirilmesi gerekirken, tam tersi bir uygulama Nisan ayından bu yana yürürlükte. Son Kaynak Tedarik Tarifesine göre fiyatlarda öngörülebilirliği kaybettik; her ay değişen elektrik faturaları dönemi başladı. Örneğin Temmuz ayında DOSAB'daki zammımız yüzde 12 çıktı. Ama bunu ay sonunda görebiliyoruz, dolayısıyla üretim maliyetinin öngörülebilirliği de imkansız hale geldi.
1 Ağustos tarihinde yürürlüğe giren elektrik zamları, Son Kaynak Tarifesinde olan bizim gibi OSB'leri direk değil ama dolaylı olarak etkiliyor.Son 15 ay baz alındığında elektrik fiyatlarımızdaki artışımız yüzde 57, son 5 ay baz alındığında ise yüzde 40 oldu. Doğalgaz santrallerine yapılan yüzde 49,5'luk doğalgaz zammının Ağustos ayı sistem fiyatlarını ciddi oranda artıracağı da aşikar. Dolayısıyla, yukarıdaki oranlara en az yüzde 15 daha zam geleceği öngörülürse; sanayimizde elektrik faturaları son 16 ay artışı yüzde 77, son 6 ay artışı ise yüzde 61 gibi oldukça yüksek bir düzeyde olacaktır.Özet olarak, OSB'lerdeki sanayi aleyhine oluşan bu durum, maliyetlerdeki artışla birlikte rekabet zaafiyeti yaratacaktır. Aynı zamanda OSB'lerdeki yatırımları sekteye uğratacaktır. Bizlerin temel beklentisi, OSB'lerdeki sanayinin teşvik edilmesi ve avantajlarının yok edilmemesi, öngörülebilir ve adil enerji politikası ve fiyatları döneminin acil olarak başlamasıdır.

Yavuz Uğurdağ
İTSO YKB
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 100 günlük eylem planımız ülkemize hayırlı olsun. İnegöl, büyük ve güçlü Türkiye için üretiyor,çalışıyor ve ekonomimize katkı sağlamaya devam ediyor.

Ahmet Güleç
MOSFED Başkanı
Mobilya sektöründe ihracat artışı devam ediyor. Türkiye mobilya sektörü ihracata yönelik çalışmalarıyla dünya pazarından pay aldı.
Tüm üreticilerimiz daha fazla istihdamın peşinde. Bu konunun devamı sektörü daha çok güçlendirecek ve dünyada mobilya sektörünün daha da önünü açacak. Çalışmalar ile sektörün önünü daha fazla açmayı hedefliyoruz. Mobilya sektörünün iç pazarda durgunluğu sürüyor. Sektörümüzdeki en önemli problemlerimizden biri hammadde fiyatlarının artması. İmalatın önündeki engellerden biri sünger fiyatlarının devamlı yükselmesi.

İlker Biliktü
BURPAS Başkanı
Genel ekonomiye baktığınız da, kurun aşırı derecede yükselmesi hammadde alım fiyatlarımızın artışına neden olarak girdi maliyetlerimizi arttırmıştır.Bu durum ciddi anlamda zarar vermektedir. Ciddi anlamda sektörümüz kur artışından etkilenmiştir. Piyasaların rahatlaması gerekiyor.

Arif Demirören
BARSİAD Başkanı
Döviz kurunda yaşanan dalgalanmalar tüm sektörleri etkiledi. Elektrik ve doğalgaz ile ilgili gelişmeler piyasayı tedirgin ediyor. Piyasada nakit para akışı sıkıntısı var. Dış politikadaki sıkıntıların ekonomiye yansıdığını düşünüyorum. Bu ilişkiler düzelmediği müddetçe piyasalarda sıkıntı devam edecektir.

Burhan Sayılgan
Şener Helva
En büyük sıkıntımız nakit akışı ve tahsilatla başladı. Dövizle alımlarımızı durdurmaya gayret ediyoruz. Yükselen fiyatlarda özellikle dövizde üreticinin frene basması lazım. Üretimde durmamamız gerekiyor. Piyasada nakit akışı olmadığı için ve tahsilat sorunlarından dolayı gerileme başladı.Alım ve satışlarda kar oranlarında ciddi düşüşler var.


İbrahim Burkay
BTSO YKB
İş dünyamızın beklentileri doğrultusunda hazırlanan projelerin ve düzenlemelerin biran evvel hayata geçmesini büyük bir heyecanla bekliyoruz. Kaybedecek vaktimiz yok, şimdi eylem zamanı. Bursa olarak ülkemizin milli ve yerli hedeflerine en yüksek düzeyde katkı sağlamaya hazırız.

Şükrü Çekmişoğlu
Ş. Çekmişoğlu
Atık Geri Kazanım
Döviz kurunda yaşanan dalgalanmalar bizleri etkiliyor. Piyasalarda bu olumsuz hava devam ederse sektörlerde çatırdamalar başlar. Üretmeye devam edeceğiz ama döviz kurlarındaki artış bizleri ciddi anlamda zorluyor. Piyasalarda ciddi anlamda bir daralma var.

Aydın Yılmaz
Yılmaz Sünger
Seçimlerden sonra piyasalarda bir belirsizlik hakim oldu. Teşviklerle birlikte piyasaların daha da iyiye gideceğini düşünüyoruz. Ancak dövizde yaşanan dalgalanmalar ciddi manada üretim sektörünü iç piyasada etkiliyor. İç piyasada her geçen gün biraz daha küçülme görüyoruz. Kurların çok yükselmesi maliyetlerimizi çok etkiliyor.

İbrahim Özhan
Özhan Marketler Zinciri
Şu an için piyasalar biraz daha durgun. İç pazarda tedirginlik var, hissedebiliyoruz. Gıda sektöründe fiyat geçişleri var. Elektrik ve doğalgazda yaşanan zamların olumsuz yansıyacağı görülüyor.

Fahrettin Arabacı
Arclog Lojistik Taşımacılık
Euro/Dolar paritesi piyasaları biraz geriyor. Piyasalar olumlu gittiği sürece iş dünyasına olumlu yansıyor. Petrol fiyatları karlılık hedeflerimizi olumsuz etkiliyor. Dış ticaretin yavaşladığı bir ortamda tabiî ki lojistik sektörü de olumsuz etkileniyor. Döviz kurunun artışıyla birlikte nakliye sektöründe sıkıntı var. Avrupa'dan bazı firmalar tırlarını boş çeviriyorlar. Taşımacılık sektörü ithalat ihracatla dengeli duruyor. Malesef, sektör şuanda iyi durumda değil.
Facebook
Sayı: 1161 - Tarih: 07.08.2018
Yazarlarımız