Haber Detayı - İş dünyası 'YEP'ten destek bekliyor
İş dünyası ‘YEP’ten destek bekliyor

İş dünyası 'YEP'ten destek bekliyor

İş dünyasının beklentileriyle faizlerin belli bir oranda düşmeye başladığını ifade eden iş dünyası temsilcileri, Yeni Ekonomi Programı ile bölgesel ve sektörel bazda yeni desteklerin açılmasını beklediklerinin altını çizdi.

Ekonomideki yavaşlama ve kurdaki dalgalanmanın yüksek travmasının fazlasıyla hissedildiğini vurgulayan iş dünyası, ekonomide yeni yol haritasının uygulamasında tüm tarafların üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi olduğunu söyledi.

Yeni Ekonomi Programı'nın (YEP) onaylanmasına ilişkin Cumhur-başkanlığı Kararı, Resmi Gaze-te'nin mükerrer sayısında yayımlandı.
Hazine ve Maliye Bakanlıgˆı ile Strateji ve Bu¨tc¸e Bas¸kanlıgˆınca hazırlanan YEP'in (2020-2022) onaylanması hakkındaki Cumhurbaşkanı Kararı'na göre, programda büyüme hedefleri bu yıl için yüzde 0,5 olarak öngörülürken, 2020, 2021 ve 2022 yılları için yüzde 5 olarak belirlendi.
YEP'te enflasyon hedefleri ise bu yıl için yüzde 12, gelecek yıl için yüzde 8,5, 2021 yılı için yüzde 6, 2022 yılı için yüzde 4,9 olarak yer aldı.Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2019, 2020 ve 2021 yılları için yüzde 2,9'ar, 2022 için yüzde 2,6 olarak hedeflendiği programda, işsizlik oranı hedefleri de bu yıl sonu için yüzde 12,9 olarak belirlenirken, gelecek yıl için yüzde 11,8, 2021 yılı için yüzde 10,6 ve 2022 yılı için yüzde 9,8 şeklinde sıralandı.
Küresel yavaşlamaya değinen iş dünyası, Yeni Ekonomik Programdaki (YEP) 2020 yılı büyüme tahminini fazla iyimser bulduklarını ifade etti. İş dünyası, finansal istikrarın yeniden sağlanacağı günleri beklediklerinin altını çizdi. İş dünyası yaptıkları değerlendirmelerde, finans sektörü ile reel sektörün birlikte büyüyeceği yeni süreçte ekonominin temel çıpası olarak üretim ve ihracat olarak ifade edildi. İş dünyasına en büyük desteğin öngörülebilir bir ortam yaratılması olarak söylendi.
Sanayicinin yeni yatırım için ekonomik istikrar ve motivasyona ihtiyaç duyduğu bir dönemden geçtiğini ifade eden iş dünyası, Yeni Ekonomik Program sonrasında atılacak adımların bu anlamda hayati önemde olduğu belirtildi.İş dünyasına önemli görevler düştüğününde altını çizen iş dünyası, üretmeye devam edeceklerini belirttiler. İş dünyası, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan Yeni Ekonomi Programı'nı değerlendirdi.
'DEĞİŞİM BAŞLIYOR'
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, 'Değişim Başlıyor' ana temasıyla hazırlanan Yeni Ekonomi Programı'nı (2020-2022) (YEP) bakanlıkta düzenlediği toplantıyla açıkladı.YEP'in ilk yılını tamamladıklarını ve bir yıllık performansın sonunda programı revize ederek, ikinci yılın başlangıç vuruşunu yaptıklarını belirten Albayrak, 2019-2020 yıllarını 'dengelenme dönemi' olarak adlandırdıklarını anımsattı.
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, 'Yaşanan kur ataklarının ardından büyük bir resesyon ve 'Türkiye küçülecek' beklentilerine rağmen kuvvetle muhtemel yıl sonunu pozitif büyümeyle kapatmaya hazırlanıyoruz. Geçen yıl, 2019 yılı için yüzde 15,9'luk enflasyon hedefi koymuştuk. Enflasyonla mücadelede sağlanan başarıyla 2019'u yüzde 12'lik enflasyon tahminiyle geride bırakmayı hedefliyoruz. 2020 için 9,8 olarak konulan hedefi yüzde 8,5 olarak revize ettik. 2021 yılında yüzde 6, 2022 yılında da yüzde 4,9'luk enflasyon hedefliyoruz'dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, '2020 yılına yüzde 5 büyümeyle başlayıp program boyunca, ülkemiz için sürdürülebilir ve doğal oran olan yıllık yüzde 5'lik büyümeyi devam ettirmeyi hedefliyoruz. Bütçe açığının milli gelire oranında 2019'u yüzde 2,9 ile kapatmayı hedefliyoruz. 2020 ve 2021'de aynı oranı sürdürmeyi, 2022'de ise yüzde 2,6'ya düşürmeyi amaçlıyoruz. Kamunun yönlendirdiği bazı fiyat ve ücretlerde geçmiş enflasyon yerine YEP enflasyon hedeflerine göre ayarlamalar yaparak böylece enflasyondaki atalet etkisini sınırlandıracağız' dedi.
DOLARİZASYONA KARŞI TEDBİR SETİ
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, 'Kredi kanallarının açılmasını sağlayacağız. Dolarizasyona karşı bir tedbir setini devreye alacağız. 2019'u yüzde 12,9'luk bir işsizlik oranıyla kapattıktan sonra, işsizlik oranını 2020'de yüzde 11,8'e, 2021'de yüzde 10,6'ya ve 2022'de 9,8'e düşürmeyi hedefliyoruz. Varlık Fonu, petrokimya, madencilik ve yerli kaynağa dönük enerji üretimi alanları başta olmak üzere özel sektör iş birliklerinde sabit sermaye yatırımlarında daha etkin rol oynayacak. Bir üst lige çıkmak istiyorsak tüm paydaşlar olarak değişmek zorundayız. Yılda 60 ila 100 milyar lira büyüklük sağlayacak Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) sosyal tarafların mutabakatıyla kurulacak, sermaye piyasalarını derinleştirecek kapsamlı bir reform paketi devreye sokulacak'dedi.
İNŞAAT SEKTÖRÜNE
FİNANSMAN DESTEĞİ
İnşaat sektöründeki durgunluğun önüne geçmek amacıyla tamamlanmaya yakın inşaat projelerine finansman desteği sağlanacak, böylece durgunluk kaynaklı istihdam kayıpları azaltılacak.
DIŞ FİNANSMAN İHTİYACI MAKUL DÜZEYDE KALACAK
Yüksek katma değerli ürün ihracatının artırılması, yerlileştirme yoluyla ithalata olan bağımlılığın azaltılması ve turizm gelirlerinin önemli derecede artırılması programdaki amaçlar arasında bulunuyor. Söz konusu hedefe ulaşılmasıyla cari işlemler dengesinde kalıcı iyileşme sağlanması ile dış finansman ihtiyacının azalmasının yanında dengeli ve sürdürülebilir büyüme eğilimi de korunacak. Program döneminde enflasyondaki düşüşün de etkisiyle ülke risk primlerindeki gerileme, kaliteli sermaye girişleri için elverişli bir ortam oluşturarak dış finansmanın temel belirleyicisi olacak.

Yeni STA'LAR yolda...
Programdaki politika tedbirleri kapsamında yürürlükteki serbest ticaret anlaşmaları (STA) gözden geçirilecek ve makroekonomik hedefleri destekleyici yeni anlaşmalar oluşturulacak. Yüksek teknolojili ürünlerin üretileceği, büyük ölçekli yerli ve yabancı yatırımların yer alacağı, etkin yönetişim modeline sahip endüstri ve teknoloji bölgeleri kurulacak. Uluslararası ticaretin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinin hızlandırılması, kaçakçılığın ve kaçakçılıktan kaynaklanan gelir kaybının engellenmesi için gümrük bilgi sistemleri, büyük veri analizi ve ileri analitik yetkinlikleri de içerecek şekilde güçlendirilecek. Kuşak ve Yol Girişimi çerçevesinde Çin ile ikili ticari ve ekonomik ilişkiler geliştirilecek. Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesine yönelik çalışmalar tamamlanacak.
CARİ AÇIĞA TURİZM KATKISI
Turizmde sezon süresini uzatacak ve kişi başı harcama tutarını artıracak 2023 Türkiye Turizm Stratejisi hayata geçirilecek.
Sağlık turizminin geliştirilmesi için projeler hayata geçirilecek. Yapılacak Türkiye Algı ve Pazar Araştırması'nın sonuçları dikkate alınarak ülkelerdeki nitelikli ziyaretçi kitlesine yönelik odaklı ve özelleştirilmiş pazarlama ve tanıtım stratejileri uygulanacak.
İHRACAT HEDEFİ
YEP hedefleri dikkate alındığında cari işlemler dengesinin gayri safi yurtiçi hasılaya oranının, bu yıl sonunda yüzde 0,1 düzeyinde gerçekleşmesi beklenirken, söz konusu oranın 2020'de eksi yüzde 1,2, 2021'de eksi yüzde 0,8 ve 2022'de de yüzde 0 olacağı öngörülüyor. Programa göre bu yıl sonunda ihracatın 181,4 milyar dolar, 2020'de 190 milyar dolar, 2021'de 202 milyar dolar ve 2022'de 213 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor. İthalatın program döneminde sırasıyla, 231,5 milyar dolar, 247 milyar dolar ve 260 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmesi beklentiler arasında yer alıyor. YEP dönemi için seyahat geliri hedefi de yine sırasıyla 34,3 milyar dolar, 40,1 milyar dolar ve 46,5 milyar dolar olarak belirlendi.

İbrahim Burkay – BTSO YKB
'Güçlü bir adım olacaktır'
Hazine ve Maliye Bakanımız Berat Albayrak tarafından açıklanan Yeni Ekonomi Programı değişim vurgusuyla ülkemizin kalkınma stratejilerinde güçlü bir adım olacaktır. İş dünyası olarak milletimizin refahı ve ülkemizin aydınlık geleceği için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz.

Ergun Hadi Türkay – BUSİAD Başkanı
'İşgücüne ve eğitim seviyesine ihtiyacımız var'
Birinci YEP'te bahsedilen konuların çoğunun değişmediğini görüyoruz. O zaman yapılacak denilen konular olduğu gibi duruyor.
İkinci konu sadece hedefler verilmiş ve hepimizin arzu ettiği hatta ulaşmak için çaba gösterdiği parametreler. Bu rakamlara ulaşabilmek için yapılması gereken bazı temel aksiyonlar var onlardan hiç bahsedilmemiş. Ya da Sayın Bakan'ın çözümleri farklı olabilir, somut yol haritası hakkında açıklama yok. Kapasite kullanımı % 75'lere düşmüş durumda. Bu ne demek iş insanları yatırım yapmışlar, fakat bunu tam olarak değerlendiremiyorlar.
Bir başka değerlendirme şekli ise kapasitesini tam kullanamayan bir işletme yatırım yapmaz.
Daha da vahimi işçi almaz. Türkiye'deki işsizliğin seviyeleri hepimizin malumu. Çalışıpta işsiz kalandan ziyade, ilk defa işe girecekler için çalışma hayatlarının başında işsizliği yaşamaları, hayatları boyunca kalıcı psikolojik etkileri olduğu bilinen bir olgu.
Sakın çalışan için dahi olumsuz bir durum olmadığı anlaşılmasın. Önümüzdeki senelerde öngörülen % 5'lik kalkınmanın işgücü ile desteklenmesi lazım. Son senelerde, işgücü eğitim kalitesinde düşüşler yaşandı.
Kalkınabilmek için yeni teknolojilerin gerektirdiği işgücüne ve eğitim seviyesine ihtiyacımız var. Eğitim konusu en temel ve ivedilikle ele alınması gerekiyor.
Hem beyaz yaka, hem de mavi yaka personeli anlamında. Ayrıca yurt dışına kaybetmeye başladığımız, nitelikli personel akımını da geri çevirmemiz lazım.

Özer Matlı- BTB YKB ve TOBB YKÜ
'Yeni desteklerin açılmasını bekliyoruz'
İş dünyası olarak Türkiye için çalışmaya devam edeceğiz. Zor bir dönemden geçiyoruz. İş dünyamızın beklentileriyle faizler belli bir oranda düşmeye başladı. Yeni Ekonomi Programı ile bölgesel ve sektörel bazda yeni desteklerin açılmasını bekliyoruz.

Ramazan Kaya - MARSİFED YKB
'Hayaller yurtiçi, gerçekler yurtdışı ...'
Avrupa ekonomisinin ve özellikle Alman ekonomisinin 2020 yılında resesyona girmesini bekleniyor. Zira Almanya 2020 büyüme hedefini %0,5 olarak açıkladı. Avrupa'nın 2019 yılı büyüme tahminin de %2 den %1 e çekilmiş durumda. Dünya Ticaret örgütünün 2020 yılı büyüme tahminin de %2 civarında. Çin ekonomisinde de ciddi yavaşlama sinyalleri var. Ve son olarak ABD de ISM imalat verileri de son 10 yılın en düşük seviyelerine geldiğini ve küresel yavaşlamanın ABD yi de etkilemeye başladığını görebiliriz.Şimdi böyle bir zamanda ülkemizde açıklanan Yeni Ekonomik Programdaki (YEP) 2020 yılı büyüme tahminini fazla iyimser buluyorum. 2020 yılı için %2,5 - %3 büyüme hedefi daha gerçekçi olabilirdi. Kademeli olarak %5 ve üstü bir büyüme hedeflenebilir. İhracatımızın önemli bir bölümünü Almanya ve Avrupa ülkelerine yaptığımızı düşünürsek ve daha bu yıl Almanya'ya yapılan ihracatımızın %5 azaldığını dikkate alırsak, şimdiden bu yavaşlamadan etkilendiğimizi söyleyebiliriz. Diğer bir konuda cari işlemler dengesinde, %5 büyümeyi hedeflerken, cari işlemler açığı da 2022 yılında 47 milyar $ olarak, iyimser bir cari açık hedeflenmiştir. YEP' nın bir diğer hedefi de turizm gelirlerinin 3 yıl içinde 30 milyar $ dan, 46 milyar $ gelmesi hedefleniyor. $ bazında 3 yılda %50 lik bir artış çok yüksek bir beklenti.En önemli hedeflerden biride, 2022 yılına kadar enflasyon % 4,9 a indirilmesi hedefleniyor. Burada da sıkıntı talep daralması nedeniyle üretici maliyetlerinde ki artışlar, tüketici fiyatlarına tam anlamıyla yansıtılamamıştır. Talebin artmasına bağlı olarak bu bir baskı oluşturacaktır. TL deki değer kaybı düşük kalırsa bu enflasyonun düşük çıkmasına katkıda bulunabilir.İşsizlik hedeflerine gelince; en fazla zorlanılacak konulardan biri. Her yıl en aşağı %5 büyümemiz gerekiyor ki işsizlik artmasın. Sadece bu yıl 860.000 kişi işsiz kaldı. Ve her yılda ortalama 850.000 ilave insana iş bulunması gerekiyor. Şu anda %13 ler de olan işsizlik oranlarının tek hanelere inmesi uzun yıllar alacak gibi görünüyor. Bütçe açığında, 2019 yılı hedefleri aşıldı. 2017 yılında %1,5 lerde olan bütçe açığı seçim harcamaları ve kriz nedeniyle %3 leri bulmuş durumda. Kopenhag kriterlerine göre de %3 aşmayacak şekilde kamu harcamalarını azaltarak 2022 yılında %2,5 ler hedefleniyor. Fakat burada da bütçenin %70 ne dokunulamıyor.Son dönemde aldığımız en olumlu haber VW in Manisa ya 1 milyar $ lık yatırımının kesinleşmiş olmasıdır. 22 yıl sonra ilk kez Türkiye Otomotiv sektöründe dış sermayeli doğrudan yatırım gelmiş oldu. Bunun dışın da Haziran 2019 dan bu yana yabancıların ülkemize ilgilerinin arttığını duyuyoruz. Son açıklanan PMI verilerinde son 16 ayda ilk defa %50 nin üzerine çıktığını gördük. Fakat son açıklanan tüketici güven endeksi verilerinde olumsuzdu.Şimdi 24 Ekim de Merkez Bankası tekrar toplanacak, yeni faiz oranlarını belirleyecek. Enflasyon artı Türkiye'nin CDS'nin toplamının altında bir faiz oranı açıklarsa, dövizin tekrar hareketlenmesine ve hedeflerin şaşmasına neden olabilir. Bu nedenle bu toplantıda alınacak faiz kararları piyasaların beklentisini karşılamalıdır. Son olarak da kişi başına gelir düzeyimizin 10 yıl geriye gitmesi ve YEP'ın 2022 yılı hedefleri bile maalesef 15 yıl önceki düzeyde kalmasıdır. Bu durum doğal olarak halkın alım gücünün düşmesi nedeniyle, iç talepten beklenen canlanmanın gerçekleşmesini zorlaştıracaktır.

Nihat Alpay - MÜSİAD Bursa Şubesi Başkanı
'Başarılı bir performansa işaret etmektedir'
YEP kapsamında %12 olarak belirlenen yılsonu enflasyon hedefi, dengelenme sürecindeki Türkiye ekonomisi için başarılı bir performansa işaret etmektedir. Ancak orta ve uzun vadede tüketici fiyatlarındaki dalgalanmaların engellenmesi için, üreticinin sırtındaki faiz yükünün çok daha makul seviyelere indirilmesi gerekmektedir. Böylece milli gelir içindeki payı %60 civarında olan hane halkı tüketiminin yeniden canlanarak Türkiye ekonomisinin pozitif büyüme sürecine kaldığı yerden devam edeceğine inanıyoruz.

'Dengeleme-disiplin döneminin bir yılda tamamlanması çok önemli'
TİM Başkanı İsmail Gülle: 'Türkiye ekonomisinin sahip olduğu güçlü bağışıklık sistemi ve ekonomi yönetiminin etkin, isabetli tedbirleri ile 2 yıl süreceği öngörülen dengeleme-disiplin döneminin bir yılda tamamlanması ve ekonomide değişimin başlaması çok önemli. 85 bin mal ve 5 bin hizmet ihracatçısıyla Yeni Ekonomi Programı hedeflerinin gerçekleşmesine sürdürülebilir katkıyı, ticaret diplomasisinin saha temsilcileri olarak aynı kararlılıkla devam ettireceğiz'dedi.
Facebook
Sayı: 1219 - Tarih: 08.10.2019

Yazarlarımız