Dr. Mevci Ergün - Veri sorumluları siciline kayıt zorunluluğuna istisna

Veri sorumluları siciline kayıt zorunluluğuna istisna


Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun (Kısaca 'Kurul') gözetiminde, Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı tarafından kamuya açık olarak Veri Sorumluları Sicili (Kısaca 'Sicil') tutulur.
Kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, veri işlemeye başlamadan önce sicile kaydolmak zorundadır. Ancak, işlenen kişisel verilerin niteliği, sayısı, veri işlemenin kanundan kaynaklanması veya üçüncü kişilere aktarılma durumu gibi Kurulca belirlenecek objektif kriterler göz önüne alınmak suretiyle, Kurul tarafından, Sicile kayıt zorunluluğuna istisna getirilebilir (KVK m.16/I - II).
Kurul tarafından, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun (Kısaca 'KVK') 16'ncı maddesine göre Sicile kayıt zorunluluğuna istisna getirilen veri sorumluları aşağıda gösterilmiştir:
a) Herhangi bir kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla yalnızca otomatik olmayan yollarla kişisel veri işleyenler.
b) 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca faaliyet gösteren noterler.
c) 5253 sayılı Dernekler Kanununa göre kurulmuş derneklerden, 5737 sayılı Vakıflar Kanununa göre kurulmuş vakıflardan ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kurulmuş sendikalardan yalnızca ilgili mevzuat ve amaçlarına uygun, faaliyet alanlarıyla sınırlı ve sadece kendi çalışanlarına, üyelerine, mensuplarına ve bağışçılarına yönelik kişisel veri işleyenler.
ç) 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununa göre kurulmuş siyasi partiler.
d) 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren avukatlar.
e) 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca faaliyet gösteren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler.
f) 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca faaliyet gösteren Gümrük Müşavirleri ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri.
g) Arabulucular.
h) Yıllık çalışan sayısı 50'den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon Türk Lirasından az olan gerçek veya tüzel kişi veri sorumlularından ana faaliyet konusu 'özel nitelikli kişisel veri işleme' olmayanlar.
Üstte (h) bendinde belirtilen 'özel nitelikli kişisel veri'; kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri ifade eder (KVK m.6/1).  
Gerçek veya tüzel kişi veri sorumlusu olarak, veri işleyenin ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmaması gerekmektedir. Yani, veri sorumlusunun ana faaliyetlerinde yapılan işin gereği özel nitelikli veri işleme faaliyetinin öncelikli olup olmadığıdır. Örneğin; sağlık hizmetlerinde, özel nitelikli kişisel veri işleme öncelikli olup, veri sorumlusunun ana faaliyeti konusudur.
Bu durumda, üstte (h) bendinde belirtilen üç koşula birlikte sahip gerçek veya tüzel kişi veri sorumluları istisna kapsamında sayılırlar.
Yukarıda açıklananlar, Sicile kayıt zorunluluğuna getirilen istisnalar hakkında bilgi verme amaçlıdır. Ancak, Sicile kayıt zorunluluğuna getirilen istisna kapsamında olan gerçek ve tüzel kişiler hakkında, Sicile kayıt dışında diğer KVK' hükümleri uygulama görür. Diğer bir anlatımla, işlenen olası kişisel verilere ilişkin fiillerin niteliğine göre, 'Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar' kapsamında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 135 ila 140'ıncı madde hükümleri uyarınca cezalandırılır (KVK m.17).
Ayrıca, aşağıda sayılan eylemleri işleyen veri sorumlusu olan gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında, 'Kabahatler' başlıklı KVK'nın 18'inci madde hükümleri uyarınca çeşitli tutarlarda idari para cezası uygulanır:
a) Aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler (KVK'nun 10).
b) Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyenler (KVK m.12).
c) Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmeyenler (KVK m.15, 12).
ç) Veri Sorumluları Siciline kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenler (KVK m.16).
Yukarıda sayılan eylemlerin kamu hukuku tüzel kişilerin bünyesinde işlenmesi halinde, bu sayılanlarda görev yapanlar hakkında disiplin hükümlerine göre işlem yapılır (KVK m.18/3).
Esenlik ve mutluluk dileklerimizle saygılarımızı sunarız.
Facebook
Sayı: 1219 - Tarih: 08.10.2019
Yazarlarımız