KVKK aydınlatma metinleri sil baştan
Av. Bahadır Yazıcı - KVKK aydınlatma metinleri sil baştan

KVKK aydınlatma metinleri sil baştan

Kişisel Verileri Koruma Kanunu ve ikincil mevzuat (KVKK Mevzuatı) uyarınca, Veri Sorumlularının “birbirinden bağımsız” yükümlülüklerinden birisi; verisi işlenen ilgili kişinin bu konu hakkında bilgilendirilmesi gerektiğidir. Yani, veri sorumlusuna ait “Aydınlatma Yükümlülüğü” dür. Her durumda yerine getirilmesi gerekir. İnce detayları, zorunlu esas ve şekil unsurları vardır. Uzun zamandır da yürürlükte bulunan bir zorunluluktur. 



Veri korumanın zirvesi olan, Avrupa mevzuatı <b>GDPR’</b>da bu konunun (Right To Be Informed) anlaşılması çok daha karmaşıktır; doğrudan ve dolaylı veri elde etmede farklı metotlar uygulanır, bizdekine ek olarak verinin ne kadar saklanacağı, otomatik yolla işlenen verilerde bu teknik aşamanın “anlaşılabilecek mantıklı bir özeti” gibi detaylı bilgiler de veri sahibine bildirilir. Bizde bu kadar detaylı değil, ancak yine de uygulamaların tabana nispeten yeni yayılmış olmasından dolayı pek çok hata meydana geliyor.

Geçtiğimiz hafta Kişisel Verileri Koruma Kurumu (Kurum), kendi web sitesinde, Aydınlatma Yükümlülüğünün yerile getirilmesi hakkında bir basın duyurusu gerçekleştirdi. Öncelikle kurumu burada takdir etmek gerekiyor. Bürokrasi ve bilgi kirliliği, “bilginin aktarılmasında zorluk çıkarma” çıkmazlarında kaybolan sistemlerimiz arasında Kurum, hukuki bilgileri olabilecek en basite indirgeyerek örnek bir devlet kurumu davranışı çiziyor.

İlgili basın duyurusunda Kurum aslında, KVKK Mevzuatı’nda açıkça belirtilen konuları tekrar ve bu sefer -üstüne basarak- ifade etti, küçük de bir uyarı yaptı. Açıklayıcı basın duyurusundan, hukuken Kurum’un kafasındaki düşüncenin şöyle olduğu sonucuna varabiliriz; “Piyasada gördüğümüz Aydınlatma Metni belgeleri; kurallarımıza uymayan, kabataslak, kopyala-yapıştır, genel, hukuki patikalarla dolu belgeler. Biz bunun böyle olmaması gerektiğini söylemiştik. Bunları geçersiz sayacağız, haberiniz olsun.”

Peki Kurum, tam olarak ne ifade etti? Sıralamayı şu şekilde kısaca yapalım;


-“Aydınlatmanın sonradan yapıldığını veya hiç yapılmadığını,

-Kanunun zorunlu kıldığı hukuki unsurları taşımadığını veya bunların karıştırıldığını,

-Sınırlı ve belirli değil, ucu açık olduğunu, dolayısıyla hukuka aykırı olduğunu,

-Açık ve sade bir dil yerine, dolambaçlı cümlelerin kurulduğunu,

-İçlerine gizlilik politikalarının yerleştirildiğini,

-İlgili kişiye yeterli imkanların sağlanmadığını, başka yerlere yönlendirildiğini,

-Rıza metinleriyle aynı belgede tutulduğunu,

-Bir hizmeti verme şartı olarak onaylatılması istendiğini görüyoruz.”

Yukarıda sayılan, Kurumun basın bildirisinde yer alan unsurlar, aslında KVKK Mevzuatı’nda çoktan var olan ve aydınlatma metinlerinde bulunması gereken zorunlu unsurlar. Ancak piyasada, veri sorumlularının da bazı talepleri doğrultusunda; genel geçer, her durum için aynı olabilecek, çok acele şekilde hazırlanmış aydınlatma metinleri bulunuyor. Bu aydınlatma metinleri, yukarıda sayılan zorunlu unsurlara sahip değiller ve dolayısıyla, hukuken geçersizler. Kurum, bu hususu tekrar ifade etmiş oldu.

Özet olarak; veri işleme konusundaki aydınlatma belgeleri, kanunen zorunlu unsurları taşıyan, hukuki dilden uzak, veri sahibi ortalama bir vatandaşın anlayabileceği dilde, karşılığında bir şarta tabi tutulmayan, veri işleme türüne göre değişiklik gösteren metinler olmak durumunda. Aksi takdirde, diğer tüm yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmiş olsanız bile; “ihlal başına” 5-100 bin TL arasında değişen para cezaları ile, diğer uyumluluk projesi ayaklarını da geçersiz hale getirebilme tehlikeleri mevcut.

Facebook
Sayı: 1258 - Tarih: 07.07.2020
Yazarlarımız