Adil Gökçadır - Bizde neden olmuyor ?-2

Bizde neden olmuyor ?-2


30 yıldır ekonomik analizler yaparız. 1988'de yapılan 11,7 milyar dolar ihracat, 2018'de 168 milyar dolar olmuş, ancak sorunlar hep aynı. O zamanda vadeli akreditiften KKDF kesiliyor, peşin akreditiften kesilmiyordu. Bugünde aynı. O gün üretime destek ne ise, bugünde aynı. O günde ihracatçı yanlızdı, serbest rekabet diye birbirimizi yerdik, yabancı ihracatçının ne yaptığına bakılmazdı, geleceğe dönük planlarımız yoktu, ekonomik kararlar sabahtan akşama değişirdi, bugünde aynı. Liste uzun..
1988'de yapılan 14,3 milyar dolar ithalat, 2018'de 223 milyar dolar olmuş, ancak sorunlar yine aynı.
O günde vadeli akreditiften KKDF kesilir, peşinden kesilmezdi, sabahtan akşama kararlar değişir, kotalar, fonlar gelirdi, dış ticaret açığı vardı, ara mal ithalatı vardı, en ciddi kalem enerji idi, bugünde aynı..
Büyüme yüzdelerine bakarsak aynı, cari açık oranlarına bak aynı, GSMH, milli gelir, işsizlik oranları hep aynı, hep aynı. Oransal büyümeler, küçülmeler var, ancak nitelik değişimi hep aynı. Rakamlar büyümüş ama meseleler aynı.. Çünkü nüfus artıyor, çağ ve teknoloji değişip gelişiyor ve ekonomi büyüyor. Ancak siyasi ve bürokratik bakış açıları, kamusal statü aynı kaldığından sorunların boyutları farklılaşsada içeriği ve aslı değişmiyor. Zaman zaman yaşanan iç yada dış kaynaklı krizlerin tedbiri ise, genelde içi boş ekonomi yada reform paketleri. Dünde aynı bugünde.
İşte belkide sırf demokratik ve milli kültürleri nedeniyle, bakış açılarını geleceğe ve her alanda gelişmelere endeksleyen ülke ve milletler, bizden çok sonra yola çıkmış olsalar dahi ekonomilerini kalkındırmış ve vatandaşlarını bizim kat kat üstümüzde refaha ulaştırabilmişlerdir.
Şunu kendimize açıkça itiraf etmeliyiz. Büyüyoruz ama gelişmiyoruz. Sistem üretmiyoruz, planlamıyoruz, uzun vadeli hedeflerimiz yok yada küçük, yada yanlış, yada hedefin gereğini yapmıyoruz..
Bu nedenle büyüyoruz ama sorunlar aynı, problemler aynı. Aslında sorunların hepsini biliyoruz, bizi yönetenlerin de hepsi biliyor, bizden çok daha iyi biliyor, çözümleride biliyorlar ama uygulama yapmaktan çekinceleri var, sonuçlardan emin olamıyorlar, bu nedenle siyasi kaygıları öne çıkıyor ve köklü revizyon yerine, küçük dokunuşları tercih ediyor, değişim sağlıyamıyorlar. Örneklere bakalım..
- Dünyanın en pahalı elektiriğini kullanıyoruz...
Çünkü kaçaklar çok fazla. Personel şişkinliği var, otomasyon çalışmaları eksik, sistem teknolojiye ayak uyduramamış, özelleştirmede hata yada denetim eksikleri var, vergiler çok yüksek. 30 senedir aynı..
- Dünyanın en pahalı mazotunu, doğal gazını kullanıyoruz. Çünkü ÖTV ve dolaylı vergiler çok yüksek, çünkü yerli üretim yok, kaçak çok fazla,
- Bir defaya mahsus diye yıllar önce konulan ÖTV kalkmadı, tersine iyice yerleşti. KDV daha sonra oranı düşecek diye başladı ama düşmedi, vazgeçilmez oldu. Zaman zaman yaşanan iç yada dış kaynaklı ekonomik krizlerde klasik çözümler, genelde içi boş ekonomi yada reform paketleri ve kamuda göstermelik tasarruf tedbirleri. 30 sene öncede aynıydı, bugünde.
Konuya haftaya devam edeceğiz.
Facebook
Sayı: 1216 - Tarih: 17.09.2019
Yazarlarımız