Ziya Güney

İstanbul-İzmir otoyolu ve kentimize etkileri..(1)



Bilindiği gibi mevzubahis otoyol ve bu otoyol gereği İzmit Körfezi üzerine yapılacak olan asma köprünün ihaleleri tamamlanmış olup inşaatlarına da başlanılmıştır. Öncelikle konunun detaylarına girmeden önce bu otoyol projesinin İstanbul İl Çevre Planında dış güç odaklarının da etkisiyle İstanbulu finans, turizm, kültür merkezi öngören Bursa da dahil olmak üzere çevresindeki kentleri de alt merkez başka bir ifade ile İstanbulun arka bahçesi, lojistik destek unsuru olarak gören bir anlayışın ürünü müdür diye sormadan edemiyoruz. Önce proje hakkında kısa bilgi verdikten sonra kentimiz sınırları içerisinden önemli mesafe kat ederek güzergah üzerindeki mevcut topoğrafyada ve ekolojik dengeler üzerinde meydana gelebilecek değişiklikler hakkında görüş ve düşüncelerimizi siz değerli okuyucularımızla paylaşmak istiyoruz. İzmit Körfez Geçişi ve Bursa-Balıkesir-İzmir Otoyolu, Gebze'den başlayacak ve İzmit Körfezi'ni köprüyle geçerek Orhangazi'ye bağlanacak. Bursa üzerinden devam edecek otoyol, Balıkesir'den geçerek İzmir'e uzanacak. Otoyolun uzunluğu 421 kilometre olarak hesaplanıyor. Proje kapsamında, 30 viyadük, 4 tünel, 209 köprü, 18 gişe alanı, 5 otoyol bakım işletme merkezi, 7 servis ve park alanı yer alıyor. Proje, mevcut devlet otoyolunu yaklaşık 140 kilometre kısaltarak, 8-10 saatlik mevcut ulaşım süresini 3,5-4 saate indirecek. Böylece yılda 870 milyon TL tasarruf sağlanacak. Proje tamamlandığında, İzmit körfezine yapılacak 3 kilometre uzunluğundaki asma köprü, dünyanın en uzun açıklıklı ikinci asma köprüsü olacak. Edirne-İzmir arasında kesintisiz otoyol ulaşımını sağlayacak projenin, güzergahta bulunan Yalova, Bursa, Balıkesir, Manisa ve çevre illerin ekonomilerine önemli katkıları olacağı şüphesiz. Madalyonun diğer tarafında ise yol güzergahı boyunca irili ufaklı yerleşim birimlerimizde şehirleşme, trafik, çarpık yapılaşma, arsa spekülasyonları, hava ve gürültü kirliliği, güzergah üzerindeki topoğrafyadaki ekolojik denge, yeşil ve tarım alanları, meyve ve sebze bahçeleri, ormanlarımızın etkilenmemesi de mümkün değildir. Otoyol projesi fizibilitesinde bütün bu hususların dikkate alınıp ciddi şekilde araştırılması ve çevreye etkilerinin en aza indirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerekirdi.. Ancak bu konularda ciddi araştırma ve çalışmaların yapıldığını söylemek güç. Bunu da güzergah üzerindeki özellikle de Orhangazi, Gemlik ve Uluabat çevrelerinde yol güzergahının geçtiği bölgelerde gerek vatandaşlarımızın gerekse yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarımızın yoğun tepkilerinden anlamak mümkün. Otoyol güzergahı seçiminde özellikle Orhangazi ve Gemlik ilçelerimiz sınırları içerisindeki değil bölgenin ülkemizin en değerli zeytin ağaçlarının kesilecek olmasından, Uluabat gibi Ramsar sözleşmesi kapsamındaki bir bölgede tarihi, turistik ve arkeolojik yapının hiç dikkate alınmamış olması proje hazırlanması ve güzergah seçiminde en basit çevresel etkilerin dahi yeterli ölçüde araştırılmamış olduğunun açık bir göstergesidir. Kaldı ki mevzubahis otoyolun etkileri şüphesiz bunlarla da sınırlı kalmayacaktır. Otoyol güzergahının geçtiği ilçelerimiz ve Bursa kent merkezine şehirleşme, özellikle güzergah çevresinde arsa spekülasyonu, kaçak ve çarpık yapılaşmayı hızlandıracak olumsuzluklara karşı hangi tedbirler öngörülmektedir. Bursa ve güzergah üzerindeki ilçelerimizin gelecekle ilgili üst ölçekli imar planlarında bu proje ve olumsuz etkileri yer almakta mıdır? Bursa 2030 yılı İl Çevre Düzeni Planının hazırlanmakta olduğu bir dönemde planda bu olumsuzlukları önleyecek hükümlerin mutlaka yer alması gerektiğini düşünüyoruz. Otoyol güzergahının yakınından geçtiği irili ufaklı yerleşim birimlerimizi etkileyecek olan önemli bir konu da büyük ölçüde artacak olan motorlu vasıta trafiğinin gürültü ve gaz emisyonlarıdır. Gaz emisyonlarının olumsuz etkisi yalnız yerleşim birimlerindeki vatandaşlarımızın sağlığını tehdit etmekle kalmayacak yol güzergahının yakın çevresindeki her türlü ağaç, bitki, meyve ve sebzeler de olumsuz olarak etkilenecektir. Bu konudaki görüş ve düşüncelerimizi siz değerli okurlarımızla paylaşmaya bundan sonraki yazımızda da devam edecek ve batı ülkelerindeki uygulamalardan örnekler vermeye çalışacağız.



Yazar : Ziya   Güney       Email : guneyziya@gmail.com