Ziya Güney

Baz istasyonları ve büyükşehir yönetmeliği



Baz istasyonları ile ilgili olarak yaptığımız araştırma va çalışmaları bundan kısa bir süre önce 2 hafta arka arkaya siz değerli okuyucularımızla bu köşede paylaşmıştık..

İlk yazımızda, irili ufaklı bütün yerleşim birimlerimize kurulmakta olan baz istasyonlarının insan sağlığı açısından taşıdığı riskleri izah etmeye çalışmış daha sonraki, yazımızda da baz istasyonlarının kurulması hakkında yerel ve üst mahkemelerin verdiği kararları gündeme getirmiştik..

Bu yazılarımızdan sonra bugüne kadar hiçbir yazımızdan sonra gelmeyen mail ve telefon trafiği ile karşılaştık..

Çeşitli kesimlerden gelen bu mail ve telefonlarda yazılarımızı okuyan hemşehrilerimiz bir taraftan teşekkür ederken, diğer taraftan da baz istasyonlarının kurulmasını önlemek için hukuki yollardan neler yapılabileceğini de sormayı ihmal etmiyorlardı..

Biz de bu konudaki sıkıntının boyutlarının tahmin ettiğimizden de büyük olduğunu görerek araştırmalarımıza devam ettik..

Öncelikle baz istasyonlarının kurulduğu park, meydan, yol vb. gibi alanların mülkiyetinin belediyeler olduğunu düşünerek Büyükşehir ve bazı ilçe belediye yetkilileri ile görüştük.

Verdikleri ortak cevap “Konu bizi aşıyor, merkezi idare (Telekomünikasyon Kurumu) ile ilgili GSM operatörleri arasında yapılan protokoller var, biz müdahale edemiyoruz“şeklinde oldu.

Ancak Büyükşehir Belediyesinin internet sitesinde başka bir konuyu araştırırken bir de baktık ki Büyükşehir Belediyesi 14 Mayıs 2009 tarihinde Meclisinden 2913/256 sayı ile bu konuda bir yönetmelik geçirmiş ve bu yönetmelik 28 Mayıs 2009 tarihli Olay Gazetesinde yayınlanarak yürürlüğe girmiş..

Yönetmeliğin adı; Telekomünikasyon alt yapı tesislerinin ortak kullandırılması için katılım ve güzergah bakım bedellerinin tespiti ile geçiş hakkı yönetmeliği..

Bu yönetmelik ile Telekomünikasyon (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) Kurumundan ruhsat alan işletmelere (GSM Operatörlerine) kapsamı belirtilen yerlerde kullanım hakkını veren 2. madde aynen şöyledir..

MADDE 2 – Bu Yönetmelik, ilgili mevzuat çerçevesinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile görev sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi veveya Kurumdan alınan telekomünikasyon ruhsatı ya da genel izin uyarınca Belediye sınırları dahilinde hizmet vermek isteyen işletmecilerin Belediyeye ait ya da Belediyenin ortak kullanımında olan taşınmazlar da dahil olmak üzere Belediyemiz hizmet sınırları içindeki ana arterler, durak yerleri, karayolu, meydan, bulvar, cadde, sokak, yol, tünel, raylı sistemler, teleferik güzergâhları, iskele, polietilen boru hatları, aydınlatma direkleri, parklar, kapalı ve açık otoparklar, sosyal donatı alanları, kuleler, bölge parkları, dolgu alanları, atık, yağmur ve içme suyu kanalları, mezarlıklar, sosyal, kültürel, eğitim, sportif, idari vb. amaçlı her türlü tesis, bina, köprü vb. gibi alt ve üst yapı tesislerinin içinden, altından, üstünden, üzerinden telekomünikasyon altyapısının geçirilmesi ve ortak kullanımı ile ilgili düzenlemeler, hak ve yükümlülükler ile geçiş hakkına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Mevzubahis yönetmeliğin 16. maddesinde ise bu alanlara kurulmasına izin verilecek telekomünikasyon tesisi ve hizmetleri sayılmaktadır.

MADDE 16 – İşletmecilerce yapılacak her türlü outdoor haberleşme sistem ve ekipmanlarının (baz istasyonu, saha dolabı, ankesörlü telefon kulübesi vs…) montaj ve kurulum başvurularında ortak kulanım, şehir estetiği, kaynak israfı ile görüntü ve elektromanyetik kirliliğin önlemesi, ulaşımın aksatılmaması kriterlerine göre Büyükşehir Belediyesi Uygulama Komisyonunca değerlendirilerek proje uygunluğuna karar verilecektir.

Yönetmeliğin diğer maddelerinde de bu konuda uygulanacak usul ve esaslar ile alınacak bedeller yer almaktadır.

Bu yönetmelik ile, insan sağlığı için son derece zararlı olduğu bilimsel olarak tespit edilen ve birçok yerel mahkemelere ilaveten Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından muhtelif tarihlerde (2004/971, 2008/13542) alınmış bulunan kararlara rağmen insanlarımızın yoğun olarak yaşadığı yerleşim birimlerimizdeki cadde, sokak, meydan, park, elektrik direkleri vb. yerlere baz istasyonları kurulması için Büyükşehir Belediyesi ve AYKOME (Alt Yapı Koordinasyon Merkezi) tarafından ruhsat verilmektedir.

Bu konuda dikkati çeken başka önemli bir husus da, bu yönetmeliğin ne çevre ne de sağlık ile ilgili birimlerden ve konunun uzmanı kişi ve kuruluşlardan görüş sorulmadan, bu konudaki yargı kararları dikkate alınmadan Emlak ve Kamulaştırma birimince emlakçı mantığı ile hazırlanıp Büyükşehir Meclisinden geçirilmiş olmasıdır..

Geçtiğimiz günlerde Sivilay Yönetim Kurulu olarak Büyükşehir Belediye Başkanı sayın Recep Altepeyi ziyaretimizde diğer konular yanında bu konu da tarafımızca gündeme getirerek gereğinin yapılması talebinde bulunulmuştur.

Biz bu yazı konusu ile ilgili çalışmaları tamamlayıp notlarımızı bilgisayara dökerken Anayasa Mahkemesinin İzmir Bölge İdare Mahkemesinin başvurusu üzerine Baz İstasyonları ile ilgili olarak aldığı yürütmeyi durdurma kararı 13 10.2009 günlü Resmi Gazetede yayınlandı.. Anayasa Mahkemesi bu kararında 5189 sayılı torba kanunla Telefon Telgraf Kanununun 35. maddesine ilave edilen ve baz istasyonlarının kurulmasında belediye ve belediye hudutları dışında il özel idarelerinden ruhsat alınmasına gerek bulunmadığına dair hükmün yürütmesini durdurmuş bulunuyor.. Anayasa Mahkemesinin bu kararından sonra Büyükşehir Belediyesinin çıkardığı yönetmelik daha büyük bir önem taşımaktadır.

Bu yönetmeliğin bir an önce çevre ve insan sağlığı açısından konunun uzmanı bilim adamlarınca yeni baştan hazırlanması ve radyasyon tehlikesine karşı her türlü tedbir en ince detayına kadar belirtilmeli ayrıca yönetmelikte periyodik denetim ve ölçüm mekanizmaları kurulması da yer almalıdır. Bu düzenlemeler yapılmadığı taktirde bu yönetmeliğin Büyükşehir Belediyesince bir an önce yürürlükten kaldırılması gerekir.

Bütün bunlar yapılmadığı taktirde birçok konuda başarılı çalışmalara imza atmış olan Bursa Barosunun öncülüğünde sivil toplum kuruluşları hukuk yolu ile bu yönetmeliğin iptali için gerekli çalışmaları bir an önce başlatmalıdır.



Yazar : Ziya   Güney       Email : guneyziya@gmail.com