Prof. Dr. İlker Parasız

Gerçekten TL doları yener mi?



Son üç dört haftadır yazmış olduğum makalelerde TC Merkez Bankasının yavaş yavaş ekonomideki para stokunu doğrudan doğruya hedeflemeyi başladığını yazmıştım. Diğer bir değişle Merkez Bankası eskiden olduğu gibi piyasadaki para stokunu özel sektörün isteklerine artık bırakmamaktadır. 2011 yılından önce Merkez Bankası politika faiz oranını belirlemekte, ekonomideki para stokunun ne olacağını özel sektöre bırakmaktaydı. Sadece beklentilerin yönetimiyle para politikasını yürütmeye çalışıyordu. Ancak son zamanlarda Merkez Bankası doğrudan doğruya ekonomideki para stokunu hedef almaya başlamıştır. Bunun için de doğrudan doğruya ekonomiye vermekte olduğu para miktarını bir yandan kısarken öte yandan da hala mevcut olan para stokunu bir şekilde azaltmaya yönelmiştir. Bunu biraz daha açarsak Merkez Bankası sahip olduğu hazine bonolarını ve devlet tahvillerini açık piyasa işlemleri vasıtasıyla para piyasasına satarak ekonomideki mevcut paranın bir miktarını geri çekebilir. Bu bir yöntemdir. Son aylarda ise Merkez Bankası buna ilave olarak piyasaya döviz satarak piyasadaki mevcut para stokunu çekme yoluna gitmiştir. Aslında Merkez Bankası bir yandan TLnin değerinin daha fazla düşmesine engel olmak için piyasaya dolar satarken aynı zamanda piyasadaki mevcut para stokunu azaltmış olmaktadır. MB Başkanı Bursa konuşmasında Merkez Bankasının piyasaya döviz satarak piyasadan çekmiş olduğu para miktarını piyasaya geri vermeyeceğini söylemiştir. Bunun anlamı 2012 yılında piyasadaki mevcut para stokunun daha da daralacağıdır. Piyasadaki TL stoku daraldığı zaman bunun sonucunda hem nominal hem reel faiz oranları yükselecektir. Reel faiz oranlarındaki bu yükselme Türk ekonomisini yabancı finans oyuncuları için cazip hale getirecektir. Böylece ülkemize yönelik olarak yabancı para akımları devreye girecektir. Bunun sonucunda TL karşısında dolar değer kaybetmeye başlayacaktır ya da TL dolar karşısında değerlenecektir. Ancak bu bugünden yarına olmayacaktır. Para politikasının ekonomide etkili bir şekilde sonuç vermesi haliyle gecikmeli olarak karşımıza çıkacaktır. Bununla birlikte şunu rahatlıkla söylemek mümkündür. Önümüzdeki Haziran ayından itibaren TL yeniden dolar karşısında değerlenmeye başlayacaktır. Bu durum izlenen para politikasının doğal sonucudur. Bu arada Avrupa Merkez Bankasının ve FEDin yapacağı bir parasal genişleme ülkemize yönelik dolar ve Euro akımlarını daha da artırabilir. Bu olasılığı da bir kenara koymakta yarar vardır.



Yazar : Prof. Dr. İlker   Parasız       Email : ilker@ekohaber.com.tr