Prof. Dr. İlker Parasız

Beklenti tuzağı mı?



Bilindiği gibi MB 10 yıldan beri enflasyon hedeflemesi stratejisi uyguluyor. Bu stratejinin temel ayaklarından birisi beklenti yönetimidir. Ayrıca MB bir enflasyon hedefi belirlemekte ve buna bir üst limit bir de alt limit koymaktadır. Yani nokta enflasyon hedefi belirlememektedir. Hal böyle olunca ekonomik birimlerin başta girişimciler olmak üzere bekleyişleri bu banta göre oluşmaktadır. Ancak çeşitli nedenlerle (ABde başlayan küresel kriz, Avrupa krizi, finansal istikrar sorunu) MB öncelikle enflasyon hedeflemesinin yanı sıra reel ve finansal ekonomideki gelişmeleri de göz önüne almaya başlamıştır. Hal böyle olunca MB her yıl ilan ettiği enflasyonun ve enflasyon koridorunun üst limitini tutturmak veya tutturmamak sorunuyla karşı karşıya kalmakmtadır. BU durumun 3-4 yıldır bu şekilde tekrarlaması girişimcilerin beklentilerinin ilan edilen enflasyon hedefinin üst limitine göre ve hatta onun üstüne göre oluşmasına neden olmuştur.Diğer bir deyişle girişimciler ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyatlarını hiçbir zaman MBnin ilan ettiği enflasyon hedefinin orta rakamına göre değil, bandın üst sınırına veya daha yukarısına göre belirleme alışkanlığı edinmişlerdir.BU alışkanlığı ayrıca enflasyon hedeflemesinin içerdiği pasif para politikası da onay vermektedir. Şöyle ki önceki iki makalemde de değindiğim gibi fiyatlar para arzındaki arış yada azalışına bağlı olarak değil, para arzı fiyatların düzeyine göre belirlenmektedir. MBnin 2011 yılı boyunca izlediği pasif paranın yanı sıra aktif paraya da müdahale etme girişimleri bu kez faiz belirsizliği yaratmıştır. Bu da haliyle kredi faizlerinin yükselmesine dolayısıyla fiyatların ilan edilen ortalama fiyatların üzerinde oluşmasına ilave katkı yapmaktadır. Bunun sonucu olarak özel sektör beklentilerini ilan edilen enflasyonun üst sınırı veya üstüne göre ayarladığı için bir beklenti tuzağı kendiliğinden oluşmuş olmaktadır. BU nudunle önümüzdeki aylardar AB borç krizinin bir şekilde hal yoluna girmesi söz konusu olursa MB oluştuğunu zannettiğim beklenti tuzağını kırmak için yeni bir süreci izleyebilir. O nedenle 2012 yılı ortalarından itibaren enflasyon rakamının ciddi bir şekilde düşürülme çabalarına tanık olabiliriz.



Yazar : Prof. Dr. İlker   Parasız       Email : ilker@ekohaber.com.tr