Prof. Dr. Ali Ceylan

Çek Kanunu ne getirdi?



Geçen hafta TBMMdeki Çek Kanun tasarısı ile ilgili olarak bir yazı yazmıştım.

Yazımın mürekkebi kurumadan, Çek Kanunu, 16.12.2009 tarihinde yasalaştı.

Bu konuda, şu ana kadar basında bir makale yayınlandı. Sanırım, terör ve açılım konularından, ekonomik konulara sıra gelmiyor.

Güven Sak, Referans Gazetesindeki köşesinde, 17.12.2009 tarihinde, Kanunun işletmelerin kısa vadeli finansman sorununa çözüm olmayacağını, çünkü, bankalardan çek karnesi almanın zorlaşacağını ifade etmiş. Ayrıca, bu kanunla, karşılıksız çek verip, hapishanelerde yatanların kurtarıldığını ileri sürmüş.

Yazarın, kanun ile ilgili olarak, ileri sürdüğü görüşlerin çoğunluğuna katılmıyorum.

Örneğin, karşılıksız çek veren kişilerin hapishanelerden kurtarıldığı bir gerçektir. Ancak, söz konusu kişilerin borçlarından kurtulamadıkları da bir gerçektir.

Öte yandan, bankalardan çek karnesi almanın zorluğunun, sakıncaları yanında, faydalı yönleri de vardır. En azından, bundan sonra, her önüne gelene çek karnesi verilmeyecektir.

Böylece, gelecekte karşılıksız çek sayısında azalma söz konusu olacaktır.

Bu kanunla, karşılıksız çek verenlere hapis cezası uygulaması fiilen ortadan kaldırılmıştır. Bundan sonra, karşılıksız çek nedeniyle, hakkında soruşturma açılanlar, çek verdikleri taraflarla anlaşmak veya doğrudan savcılığa bir ödeme planı sunmak yoluyla takibattan kurtulabileceklerdir.

Başka bir ifadeyle, karşılıksız çek verene, hapis cezası yerine, para cezası verileceği bir döneme giriyoruz.

Kanımca, ekonomik suçlara, ekonomik cezalar verilmesi, doğru bir karardır.

Bana göre, Çek Kanunu, getirdiği bazı kısıtlamalar nedeniyle, dürüst tacirler için bazı fırsatlar yaratmıştır.

Öte yandan, Çek Kanunu, bankalara getirdiği yükümlülük nedeniyle, bankaların çek defteri dağıtmalarını zorlaştıracaktır.

Başka bir ifadeyle, bundan sonra, çek karneleri daha doğru kişilere verilecektir.

Çünkü, bankalar, aldıkları yükümlülük nedeniyle, gerekli araştırmaları yapmadan, çek karnesi dağıtmayacaklardır. Bunun sonucu olarak, gelecekte, karşılıksız çek sayısında azalma olacağını tahmin ediyorum. Böylece, piyasada, Çeke karşı sarsılan güven tekrar artacaktır. Bundan dolayı, Çek karnesi kullanan işletmelerin piyasadaki kredibiliteleri de aratacaktır. Bunun sonucu olarak, ikincil Çek piyasası, hem sağlıklı bir şekilde işleyebilir, hem de sağlıklı bir şekilde büyüyebilir.

Bunun başka bir anlamı, paranın tedavül hızının artması ve ekonomide canlanmaya katkı sağlamasıdır.

Bu kanunun iyi niyetli kişileri koruyacağını düşünüyorum. Çek karnesi alamayacak girişimcilerin daha çok açık hesap şeklinde mal ve hizmet satın almaya çalışacaklarını düşünüyorum. Ancak, aynı girişimciler, mal ve hizmet satışlarını ise, risklerini azaltmak için, vadeli Çekle yapmayı tercih edeceklerdir.

Çek Kanununun en olumsuz etkisi ise, yeni girişimciler üzerinde gözlenecektir.

Çünkü, yeni girişimcilerin bankalardan Çek karnesi almaları oldukça zor olacaktır.

Sonuç olarak, Çek Kanunu kısa vadede işletmelerin finansman sorunlarını çözmese de, piyasada, Çeke olan güveni arttıracaktır.

Bilindiği gibi, finansal piyasalarda güven unsuru her şeyin başında gelmektedir. Bu nedenle, 5491 sayılı Çek Kanununun doğru bir düzenleme olduğunu düşünüyorum. Hatta, Hükümet, kriz önlemleri kapsamında bu yasayı en az bir yıl önce çıkarmalıydı.



Yazar : Prof. Dr. Ali   Ceylan       Email : a.ceylan@ceylanelektronik.com