Mehmet Emin Tutan

Eski hükümlülerin istihdamı



Ülkemizde, eski hükümlülerin istihdamı, 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesinde öngörülen kota sistemi ile sağlanmaya çalışılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunundaki özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarının çalıştırılma zorunluluğu yeniden düzenlenerek, eski hükümlü ve terör mağdurları için özel sektör işverenlerine getirilen zorunlu istihdam yükümlülüğü kaldırılmıştır. Yapılan düzenleme sonunda 4857 sayılı İş Kanunun 30 uncu maddesi; İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler şeklinde değiştirilmiştir. İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlamaktadırlar.

Ocak-Mayıs 2010 döneminde kamu işyerlerinde işe başlatılan eski hükümlülerin sayısı ise 131 kişidir. Nisan 2010 itibariyle 17.863ü erkek, 288si kadın olmak üzere toplam 18.151 eski hükümlü işe girmek için sıra beklemesine rağmen kamuda, 1698 açık eski hükümlü kontenjanı bulunmaktadır.

Kurumlar, eski hükümlülerin istihdamlarına katkıda bulunmak amacıyla, işgücü yetiştirme kursları düzenlemektedir.

Kursların Finansmanı; kurumun kendi kaynaklarından, Özürlü ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Ceza Olarak Kesilen Paraları Kullanmaya Yetkili Komisyonun Kuruluşu ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” uyarınca eski hükümlü çalıştırmadığı için işverenlerden kesilen idari para cezalarından ve uluslar arası hibe veya fonlardan, sağlanmaktadır.

5763 sayılı Kanunla eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu tamamen kamu kurum ve kuruluşlarının yükümlülüğüne bırakıldığından 2009 yılında özel sektörde eski hükümlü yerleştirmesi yapılmamış, 332 eski hükümlü kamu işyerlerinde işe yerleştirilmiştir. Ocak-Mayıs 2010 döneminde kamu işyerlerinde işe başlatılan eski hükümlülerin sayısı ise sadece 131 kişidir. Yapılan değişiklik sonrasında eski hükümlülerin özel sektörde çalıştırılma zorunluluğunun kaldırılması ve işe girmek isteyen kişilerden işverenlerin sabıka kaydı istemesi nedeniyle bu kişiler zor durumda kalmışlardır.

Bazı suçlar (örneğin; “topluma karşı işlenen suçlar,” “millete ve devlete karşı işlenen suçlar”, “çocuğun cinsel yönden istismarı” vb.) hariç olmak üzere işe girişlerde istenen ve Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce düzenlenen “Adli Sicil Sabıka Kaydı” belgesinde salıverilen eski hükümlülerin önceki sabıka kayıtlarının ve arşiv kayıtlarının görülmeyecek şekilde yeni bir düzenleme yapılması eski hükümlülerin de normal statüde işe girebilmelerinin önünü açacaktır.

Bunun dışında kalan ve sabıka kayıtlarının görülmesi engellenmeyen eski hükümlülerin ise girişimcilik eğitimlerine tabi tutularak kendi işlerini kurmaları teşvik edilmelidir. Gönüllü olarak eski hükümlü istihdam etmek isteyen işverenlere de istihdam edecekleri her bir eski hükümlü (erkek-kadın) ve ayrıca kadın istihdamı için vergi ve sigorta prim teşvikleri getirilmelidir.

Not: Haftalık makalelerimi www. mehmetemintutan.com adresinden de takip edebilirsiniz.



Yazar : Mehmet Emin   Tutan       Email : mtutan@gmail.com