Mehmet Emin Tutan

Anayasa değişikliğinin getirdikleri



Anayasa değişikliği teklifi uzun süren bir maratonun ardından 336 milletvekilinin oyuyla Meclis Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Meclis Genel Kurulunda kabul edilen Anayasa değişikliği paketi pozitif eşitlikten kişisel verilerin korunması, seyahat hürriyetinden memura toplu sözleşme hakkına ve grev yasaklarının kaldırılmasından Anayasa Mahkemesi ve HSYKnin yapısına kadar pek çok önemli değişiklik öngörüyor. Genel Kurulda yol kazasına uğrayan tek madde ise Siyasi Partilerin kapatılmasına ilişkin 8nci madde oldu. 8nci madde nedeniyle teklifin 26ncı maddesine bağlı Geçici 18nci madde de yapılan gizli oylamada aldığı 203 kabul oyuyla paketten düştü.

Türkiye, hukukun evrensel ilkelerini esas alan, vatandaşı devletin önünde tutan özgürlükçü yeni bir anayasaya sahip olmalıdır. Bütün bu anayasa değişiklikleri her seferinde ülkede büyük bir rahatlamaya, memnuniyete yol açmış, toplumun siyaset kurumuna olan güvenini pekiştirmiştir. Bu anlamda Genel Kurulda yasalaşan değişiklik paketi neler getiriyor, kısaca bir bakalım;

1. maddesiyle Anayasanın 10. maddesinde yapılan değişiklikle çocuklar, yaşlılar , özürleler ile şehitlerin yakınları ve gaziler için pozitif ayrımcılık getirildi.

2. maddesiyle Anayasanın 20. maddesi değiştirilerek kişisel veriler güvence altına alındı.

3. maddesiyle Anayasanın 23. maddesi değiştirilerek yurtdışına çıkış yasağını sadece mahkeme kararıyla konulması kuralı getirildi.

4. maddesiyle Anayasanın 41. maddesinde değişiklik yapılarak çocuk hakları Anayasal güvenceye bağlandı.

5. maddesiyle Anayasanın 51. maddesi değiştirilerek bir kişinin birden fazla sendikaya üye olmasının yolu açıldı.

6. maddesiyle Anayasanın 53. maddesi değiştirilerek memurlara toplu sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin emeklilere yansıtılması imkanı tanındı.

7. maddesiyle Anayasanın 53. maddesinde yapılan değişiklikle siyasi amaçlı grev ve lokavt yapılması yasağı kaldırıldı.

8. maddesiyle Anayasanın 74. maddesi değiştirilerek ombudsmanlık kuruldu.

9. maddesiyle Anayasanın 84. maddesinde değişiklik yapılarak partilerin kapatılması halinde milletvekilliğinin düşmesi kaldırıldı.

10. maddesiyle Anayasanın 94. maddesi değiştirilerek TBMM Başkanlık Divanına görev süresi 2 yıl olarak belirlendi.

11. maddesiyle Anayasanın 125. maddesi değiştirilerek Yüksek Askeri Şura kararlarına karşı yargı yolu açıldı.

12. maddesiyle Anayasanın 128. maddesinde değişiklik yapılarak memurların toplu sözleşme hükümleri kapsam dışına çıkartıldı.

13. maddesiyle Anayasanın 129. maddesinde değişiklik yapılarak memurların disiplin suçlarına yargı yolu açıldı.

14. maddesiyle Anayasanın 144. maddesinde değişiklik yapılarak adalet hizmetlerinin denetimini iç denetçiler eliyle yapılması kabul edildi.

15. maddesiyle Anayasanın 145. maddesinde değişiklik yapılarak askeri mahkemelerin görev alanı yeniden düzenlenerek daraltıldı.

16. maddesiyle Anayasanın 146. maddesi değiştirilerek Anayasa Mahkemesi 17 üyeye çıkartıldı. Anayasa Mahkemesine Meclis de üye seçecek.

17. maddesiyle Anayasanın 147. maddesinde değişiklik yapılarak Anayasa Mahkemesi üyelerini görev süresi 12 yıl ile sınırlandı.

18. maddesiyle Anayasanın 148. maddesi değiştirilerek TBMM Başkanı ile Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarına Yüce Divan yolu açıldı. Bu madde ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı tanındı.

19. maddesiyle Anayasanın 149. maddesi değiştirilerek Anayasa Mahkemesinin iki daire halinde çalışması ve parti kapatma kararlarının üçte iki oy çokluğu ile verilmesi kuralı getirildi.

20. maddesiyle Anayasanın 156. maddesinde değişiklik yapılarak, Askeri Yargıtay üyelerinin disiplin ve özlük işlerinde askerlik hizmetinin gereklerine bakılmayacak. Bunun için hakimlik teminatı esasları dikkate alınacak,

21. maddesiyle Anayasanın 157. maddesi değiştirilerek Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyeleri için de hakimlik teminatı getiriliyor.

22. maddesiyle Anayasanın 159. maddesi değiştirilerek HSYKnın üye sayısı 21e çıkartılırken, HSYK ilk derece hakim ve savcıları arasında üye seçilmesi sistemi getirildi.

23. maddesiyle Anayasanın 166. maddesinde değişiklik yapılarak Ekonomik ve Sosyal Konsey Anayasal kurum haline getirildi.

24. maddesiyle Anayasanın geçici 15. maddesi kaldırılarak 12 Eylül darbesini yapanlara yargı yolu açıldı.

25. maddesiyle Anayasaya iki geçici madde eklenerek Anayasa Mahkemesi ve HSYKnın yeni yapısına göre üyelerin nasıl seçileceği düzenlendi.

26. maddesi ise Anayasa paketinin referanduma sunulması halinde tümüyle oylanacağını düzenliyor.



Yazar : Mehmet Emin   Tutan       Email : mtutan@gmail.com