Işınlanmış besinler: Yemek için güvenli midir?



Artan dünya nüfusu, gıda üretiminde azalma, çevresel etmenlerin bozulması ve tarım alanlarının daralması insanlığı yeni arayışlara itmektedir.

Üretilmiş besinlerin saklanarak, ilerleyen günlerde kullanımı gibi çözümler tercih edilmeye başlanmıştır.

İnsanoğlu kullanım fazlası besinlerini saklayarak yokluk günlerinde kullanmayı öteden beri yapagelmektedir.

Reçeller meyve ve sebzelerin şeker içindeki saklanmasıdır. Sebzeleri ve meyveleri güneşte kurutma mevsim dışı o sebzelerin kullanılması sağlamaktadır. Yine çeşitli yiyecekler tuzlu veya sirkeli su içinde bekletilerek turşu kurma geleneğini oluşturmuştur. Etleri kavurma, kurutma, pastırma yapma, balıkları kurutup çiroz oluşturma saklama yöntemlerinin diğer şekilleridir.

Tahılların; bulgur, yarma, yufka, tarhana yapılması da başka dahiyane buluşlardandır.

Çağımız bilgi çağı artık evsel anlamdaki küçük çalışmaları aşan yöntemlerle besinler saklanabilmektedir. Konserve etme, derin dondurma bunlardan ilk aklımıza gelenler.

Işınlama ise konserve etme ve dondurma gibi güvenli besin saklama yöntemlerinden en yenisi diye tanımlanabilir.

Tüketici talebinin artması da yöntemin kabul görmesindeki diğer etmendir.

Besinin kalitesinin ve güvenliğinin uzun süre korunmasına yardım ederek raf ömrünü uzatır.

Hastalık yapıcı bakterileri öldürdüğü için ışınlama pastörizasyon ile kıyaslanabilir. Kümes hayvanları, besin kaynaklı hastalığa neden olabilen bir bakteriyi (salmonella) kontrol altına almak için ışınlanır. İşlem aynı zamanda olgunlaşmayı yavaşlatır ve patateste olduğu gibi çimlenmeyi önler. Işınlama; güneş ışığının pencereden geçmesi veya mikrodalganın besin içinden geçmesi gibi besin içinden geçerek bakteri, maya, küf veya böcekleri öldürür. Besinde artık bırakmaz.

Besin ışınlanırken ısıtmada olduğu gibi az sayıda yeni öğeler oluşur. Bu değişiklikler pişirme, buğulama, kızartma, dondurma veya diğer bsin hazırlama yöntemlerinde oluşan değişikliklerle aynıdır.

Işınlanmış besinlerin besin değeri korunur. Minimal besin öğesi kaybı ölçülemeyecek kadar önemsizdir. Işınlama, iyi besin işleme uygulamalarının yerini alamaz ve besinin mevcut kalitesini geliştiremez.

Tüketici olarak besin kaynaklı hastalıklardan korunmak için besinleri yine temiz, güvenli yollarla depolamalı, hazırlamalı ve pişirmeliyiz. Işınlamanın avantajı nedir? Böceklerin veya bozulmanın neden olduğu tarımsal kayıpkarı önemli ölçüde azaltabilir. Daha uzun raf ömrü, mutfağımız da daha az besin kaybı anlamına gelebilir.

Işınlama hastalık yapan parazitlerin diğer bir kontrol yoludur.

1997 yılında ABDde taze ve donmuş sığır, kuzu ve domuz etlerinin ışınlanması FDA tarafından kabul edilmiştir.Etin besin değeri bu yöntemle bozulmadan korunabilmektedir.

Açlık çekmeyecek dünya insanlarına...



Sayı : 672    /   Tarih : 24.03.2009