Editörün Yorumu : Çek Yasasının geçerlilik alanı
Çek ile ilgili olarak, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) genel ve 5941 sayılı Çek Kanunu özel hükümler içermektedir.
Her iki kanun hükümlerinin ve özellikle Çek Kanununun “şekil ve müddetlere” ilişkin kurallarının, en azından bir yabancı unsur içeren çekler yönünden değerlendirilmesinde yarar vardır.
Örneğin; İngiltere Çek Kanununa göre düzenlenen ve yabancı unsur içeren bir çek, TTK ve Çek Kanununda öngörülen şekilde değilse, sorunun çözümü nasıl olmalıdır?
Sorun, çekten doğabilecek kanunlar ihtilaflarının çözümüne ilişkin olup, TTKnun 731 ve devamı hükümleri uygulama görür.
TTKnun 731 ve devamı madde hükümlerinde öngörülen yollama kuralları, üstte örnekte belirtilen senedin çek niteliğinde olması halinde uygulanır.
Şayet senet, çek niteliğinde değilse, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre, hangi hukukun uygulanacağı tespit olunur.
Söz konusu senedin, çek niteliğinde olup olmayacağı, yani çeke ilişkin yüklenimlerin şeklini, bu yüklenimlerin imza edilmiş (düzenlenmiş) olduğu memleketin (Devletin) kanununa göre tayin edilmesi gerekir (TTK m.732).
Bu gibi durumlarda, çekin düzenlendiği yer kanun hükümleri uygulanacaktır.
TTKnda öngörülen düzenlemeye göre, içeriğinde en az bir yabancı unsur bulunan çeklerin şekil ve müddetlerine ilişkin konularda, hem imza (düzenleme) hem de ödeme yeri kanunları uygulanabilir.
Buna göre, İngilterede imzalanan ve üzerinde “çek” kelimesi olmayan bir senet, İngiltere Çek Kanununa göre “çek” niteliğinde ise, TTK ve Çek Kanununda belirtilen şekle uygun olmasa bile, iç hukukumuzda çek olarak kabul edilecektir.
Konu ile ilgili olarak, “imza yeri”, imzanın fiilen çek üzerine atıldığı yer olup, çekin üzerinde yazılı yer olmadığını da önemle belirtmeliyiz.
Ancak, çek üzerinde, yazılı yerden başka bir yerde imzalandığı yolundaki iddianın ileri sürülmesi kanıtlanmayı gerektirdiği gibi, hakkın kötüye kullanılmasını da gündeme getirebilir.
Saygılarımla
Yazar : Dr. Mevci Ergün Email : mevci@ekohaber.com.tr
|
