Dr. Mevci Ergün

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında yasa yolu denetimi



Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi, önce çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasası ile kabul edilmiş, daha sonra 5560 ve 5728 sayılı Yasalarda yer almıştır.

Sanık hakkında verilen mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını açıklayan ve sonucu itibariyle kendine özgü niteliği olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının düşürülmesi sonucu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birini oluşturmaktadır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması aşağıdaki sonuçları doğurur:

Mahkum olunanın hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.

Denetim süresi içinde sanığın kasten yeni bir suç işlememesi ve yükümlülüklere uygun davranması halinde, açıklaması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, kamu davasının düşürülmesine karar verilir.

Sanığın denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkemece açıklanması geri bırakılan hüküm açıklanır.

Sanık tarafından mahkemece kendisine yüklenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, mahkemece durumu yeniden değerlendirilerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesine, hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine ya da seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar verilerek yeni bir mahkumiyet hükmü de kurabilecektir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı itiraz yasa yoluna tabidir (5271 sayılı Yasa m.231/12).

Sanığın, denetim süresi içerisinde yeni bir suç işlemesi halinde, açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hüküm açıklanacak ve açıklandıktan sonra öncelikle olağan yasa yolları devreye girecektir.

Temyiz edilmesi halinde, Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılarak, temyiz edenin sıfatına göre kazanılmış hak kuralına da bağlı kalınarak bozma ya da onama kararları verilecektir. Temyiz edilmemesi halinde ise, o zaman olağanüstü yasa yollarına başvurulabilir.

Bu anlamda yasa koyucu, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin mahkumiyet hükmünün hem temyiz hem de itiraz yasa yolu ile incelenmesini yasaklamış bulunmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 07.04.2009 tarih 2009/3-64 Esas ve 2009/83 sayılı ilamında açıklanan üstteki görüşü önemli olup, çoğu kimselerce bilinmediğinden açıklanmasında yarar görülmüştür.

Saygılarımla



Yazar : Dr. Mevci   Ergün       Email : mevci@ekohaber.com.tr