Ahmet Özenalp

Kanun tasarısı üzerine...



“Kabahatler Kaçakçılıkla Mücadele Kanunundan çıkarılıyor” başlıklı yazımı Gazetemizin 812. sayısında yazmış, görüşlerimi kamuoyuyla paylaşmıştım. Tasarının; sanayicinin, ihracatçının korkulu rüyası haline gelen kabahatlerin, Kaçakçılık Mevzuatından çıkarıyor olmasını da çok önemli bir gelişme olarak belirtmiş ve bu konuda Gümrük ve Ticaret Bakanlığımızın yetkililerine teşekkür etmiştim. Bu yazımda, tasarının bazı maddeleri üzerinde durmaya çalışacağım. Çünkü bu haliyle kalacak olan bu maddelerin ilerde yine sorun olarak iş dünyasının önüne geleceğini düşünüyorum. Tasarının ne getirip ne götüreceği konusunda BUGÜMDER Başkanı Orhan Kattaş Bey meslektaşımla da yaptığımız görüşmede 235/1,2 ve 3. maddedeki cezaların çok ağır kaçtığı yolunda fikir alışverişinde bulunduk. 5607/3. maddedeki para cezalarının aynen muhafaza edilerek 4458 sayılı Gümrük Kanununa aktarılması bu kez de sanayicimizi, iş adamımızı çok yüksek para cezaları ile karşı karşıya kalacaktır. Bilindiği gibi Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu özel bir ceza kanunudur. 4458 sayılı Gümrük Kanununun koymuş olduğu kuralların kasti olarak ihlali halinde devreye girmektedir. Kısacası, kasıt yoksa kaçakçılık da yoktur. İşin çözümü Gümrük Kanunu içinde yapılmalıdır. 5607 sayılı Kanundaki yaptırımların tamamı KASTA dayalı fiillerdir. Bu nedenle öngörülen cezai yaptırımlar, kabahatlerden farklı olarak ağır cezaları öngörmektedir. Oysa kabahat sayılan bu filler, 5607 sayılı yasa kapsamından çıkarılarak Gümrük Kanunu'na aktarılması ile kasta bağlı olmaktan çıkmaktadır. Gümrük Kanununun, tasarıyla yeniden düzenlenmek istenen bu maddesinde, kabahat sayılan fiillerin işlenmesinde artık kasıt unsuru aranılmayacak, hatalı olarak işlenmesi halinde dahi sanki taksirle işlenmiş veya kasten işlenmişçesine aynı cezaya çarptırılacaktır. Bu nedenle Kaçakçılık Kanunundaki kabahat sayılan fiillerin Gümrük Kanununa aktarılması halinde. Artık kasta bağlı olma durumu ortadan kaldırıldığına göre, ceza miktarlarının daha az yaptırıma bağlanması gerekmektedir.

Taslakta düzenlenmek istenen teşebbüs konusu üzerinde biraz daha düşünmek gerektiğine inanıyorum. Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda kabahat sayılan filler kasta bağlı olduğundan, TEŞEBBÜS sayılan fiiller de tamamlanmış gibi cezalandırılır. Oysa Gümrük Kanunu'ndaki filler kasta bağlı olmayan fiillerdir. Kabahatlerle ilgili genel kuralların belirlendiği Kabahatler Kanununun 13 üncü maddesine göre temel olarak, TEŞEBBÜS cezalandırılmaz. İstisnai olarak özel kanunlarında teşebbüsün cezalandırılacağı halleri saklı tutulmuştur. Bu bakımdan kabahat sayılan bu fiillerin Gümrük Kanununa aktarılmasında teşebbüsün de tamamlanmış gibi cezalandırılması hem Kabahatler Kanununun temel öngörüsüne aykırı düşmekte, hem de Gümrük Kanunu'nun hatalı beyanların düzeltilmesine ve beyannamenin iptaline izin veren hükümleri ile çelişmektedir. Hatalı beyan nedeniyle düzeltmeye izin veren kanunda hükümlerin olduğu göz ardı edilmemelidir. BUGÜMDER Başkanının özellikle taslakta bu düzenlemelerin değişmemesi halinde gümrük idarelerinin birçoğunda idarelerin hiç inisiyatif kullanmadan en ufak bir hatada bu cezaları uygulamaktan kaçınmayacağı yolunda endişesine katılmamak mümkün değil. Gümrük idarelerinin uygun gördüğü tarifenin dışında bir tarifeden beyan edilen eşya için bile yüklü para cezaları olabileceği, müşavirleri endişelendirmektedir. Bu bağlamda Gümrük Kanununun genel gerekçesi ile belirlenen işlem maliyetlerinin azaltılması, işlemlerin basitleştirilmesi, AB müktesebatına uygun bir kanun çıkarılması, basit hataların düzeltilmesine imkan sağlanması başta olmak üzere pek çok gerekçeye ters düşmektedir. Sonuç olarak kabahatlerin 5607 sayılı yasa içinden ayıklanıp 4458 sayılı Gümrük Kanunu içine alınması, sanayicimiz ve iş adamımız için çok faydalı bir çalışmadır. Ancak tespit ettiğimiz maddelerin düzeltilmesiyle bu çalışmanın taçlanacağı, aksi takdirde sanayicimiz ve iş adamımıza yeni bir takım sıkıntıların bu kez kasıt dahi aranmadan rücu edileceği düşüncesindeyiz.

Saygılarımla.



Yazar : Ahmet   Özenalp       Email : aozenalp@gmail.com